Directie, vakbonden en deskundigen betwijfelen of aangekondigde reorganisatie voldoende is om HSA te redden; Bonden "overvallen' door nieuws sanering

HENGELO, 4 DEC. Vakbonden en ondernemingsraden van de HSA-bedrijven in Nederland voelen zich “overvallen” door het reorganisatieplan dat de directie van Hollandse Signaal Apparaten gisteren bekend heeft gemaakt.

“Een donderslag bij heldere hemel”, reageerde FNV-bestuurder T. Verdijsseldonk gisteren op de mededeling van HSA. Het plan om binnen een jaar 700 banen te laten verdwijnen (waarvan 667 in Hengelo) staat volgens voorzitter F. van Aarsen van de HSA-groepsondernemingsraad “buiten alle realiteit”. Ook vakbondsbestuurders van FNV, CNV, Unie BLHP en VHP maakten duidelijk dat zij deze aanpak “onaanvaardbaar” vinden. Ondernemingsraden en vakbonden zullen er bij de directie vooral op aandringen meer tijd voor de reorganisatie uit te trekken.

HSA - begin vorig jaar door Philips aan het Franse Thomson CSF - ontwerpt en produceert radar- en vuurgeleidingssystemen, begeleidingssystemen voor luchtverkeer en militaire communicatiesystemen. Het bedrijf haalt 80 procent van zijn omzet uit defensie-opdrachten. Na de verkoop van de vestiging in Gronau (vorige week, 220 werknemers) heeft HSA in 5 Nederlandse vestigingen nog 3.760 mensen werken. Volgens de plannen van de directie zullen er dat over een jaar nog slechts 3.050 zijn.

Het voortbestaan van de bedrijven in Apeldoorn (142 mensen) en Huizen (212 werknemers) is afhankelijk van het binnenhalen van orders van respectievelijk Schiphol (Air Traffic Control System) en de Landmacht (Combat Net Radio's, militaire radio-apparatuur). Den Haag (161 werknemers)) krijgt een jaar tijd om te bewijzen dat het kan opereren op de commerciële markt met zijn voedingssystemen voor voorheen defensieapparatuur (de HSA-directie betwijfelt dat dat zal lukken).

De vakbonden zullen, zo maakte Verdijsseldonk duidelijk, “alle zeilen bijzetten” om de Nederlandse overheid over te halen de boven de markt hangende orders aan de HSA-bedrijven toe te kennen. Als dat niet gebeurt leggen zij zich niet zonder meer bij sluiting van de bedrijven neer.

De bonden en de ondernemingsraden zijn vooral gepikeerd omdat de onderneming net een grote afslankingsoperatie achter de rug heeft, waarbij al 900 banen waren ingeleverd. Men wist dat er nog eens enkele honderden zouden moeten verdwijnen, maar in plannen daarvoor was altijd sprake geweest van een termijn van enkele jaren. “We rekenden erop de komende drie jaar telkens 200 banen in te leveren”, aldus Van Aarsen.

Bonden en OR vrezen dat de aangekondigde ingreep niet zonder gedwongen ontslagen zal kunnen plaatshebben, zoals zij ook van directievoorzitter E.A. van Amerongen te horen hebben gekregen. “Toch willen we gedwongen ontslagen proberen te voorkomen”, aldus Verdijsseldonk die stelde dat de onderneming door de harde ingreep “de problemen alleen bij de werknemers heeft neergelegd.”

Directievoorzitter E.A. van Amerongen maakte gisteren een ronde langs de HSA-bedrijven om de maatregelen aan te kondigen en uit te leggen. Hij begon in Hengelo, waar de hardste klappen vallen en van de 3.070 mensen er 667 ontslag krijgen. Er wordt daar vooral in de primaire produktie-afdelingen gesneden. Volgens regionale vakbondsbestuurders is de situatie in de streek door deze ontslagen zo langzamerhand “zeer zorgwekkend”. In het nabije verleden moest de Hengelose "metaal' ook al fikse klappen incasseren door reorganisaties bij Holec en Stork.

De reacties van de HSA-werknemers op Van Amerongens mededelingen waren zeer verschillend. Na de vele geruchten over nog veel grotere aantallen ontslagen toonden sommige HSA'ers zich opgelucht. “Het is me nog meegevallen”, aldus een van hen direct na de massale personeelsbijeenkomst. “Je hoorde soms dat er 1500 mensen uit zouden gaan.”

“Er moest iets gebeuren”, aldus een collega, “en misschien hadden we het onder Philips nog wel veel zwaarder gehad dan nu bij Thomson CSF. Bij Philips telden we alleen mee zolang we winst maakten. Nu er zekerheid is wat er gaat gebeuren, houdt misschien eindelijk ook de exodus van allerlei zwaargewichten op, die het zinkende schip in groten getale verlaten.”

Onmiskenbaar verdriet was er echter ook. H. Stemmer, al 21 jaar werkzaam bij het bedrijf: “U mag gerust weten dat ik vannacht geen oog dicht heb gedaan. Het is toch verschrikkelijk wat er gebeurt. Toen ik hier begon werkten er 1.500 mensen. Ik heb ons zien groeien naar 4.800 mensen in alleen al Hengelo. En dan dit, het is triest. Vannacht zullen veel van mijn collega's ook weer niet slapen. Niemand is zeker van zijn baan.”

De onderneming zal volgens de gisteren gepresenteerde plannen pas in maart aan de individuele werknemers duidelijkheid kunnen geven over hun toekomst.