Chef-staf Sununu biedt ontslag aan

WASHINGTON, 4 DEC. John Sununu, de omstreden chef-staf van president Bush, heeft gisteren onder grote druk van het Witte Huis ontslag genomen. “Ik zou nooit een rem op uw succes willen zijn”, schreef Sununu in zijn ontslagbrief, die hij tijdens een vliegreis naar de deelstaat Mississippi persoonlijk aan de president overhandigde.

Sununu vertrekt op 15 december, maar tot begin maart is hij nog onafhankelijk politiek adviseur van zijn president. Zijn raad kan van pas komen, omdat Sununu gouverneur is geweest van New Hampshire, de eerste deelstaat waar op 18 februari volgend jaar de Republikeinse voorverkiezingen worden gehouden. Er zijn speculaties dat Sununu zal worden opgevolgd door de politiek soepele en gematigde minister van transport, Samuel Skinner. Ook minister van defensie Dick Cheney zou kandidaat zijn voor de functie van chef-staf.

Sununu, onder meer in opspraak geraakt door de privé vluchten die hij op staatskosten maakte, is het eerste slachtoffer van de vrije val die president Bush maakt in de opiniepeilingen. Door de slechte economische toestand in het land is de bijval voor Bush tot onder de 50 procent gezakt. Volgens een peiling van de televisie-omroep CNN vindt nog maar 44 procent van de Amerikanen dat de president zijn werk goed doet. Tot vorige maand was Bush populairder dan ooit.

Dat onpopulaire stafleden “vrijwillig” vertrekken wanneer een president faalt, is in Washington een vast politiek ritueel. Vorige week zag Sununu de valbijl al hangen. De oudste zoon van president Bush had hem gezegd dat leden van het kabinet en medewerkers zijn heengaan wensten. Deze zoon, George W. Bush, is mede-eigenaar van een honkbalteam in Texas en bemoeit zich tegenwoordig in het Witte Huis met de politieke problemen van zijn vader.

Na de aanzegging van zoon Bush begon Sununu actief voor zijn functie te lobbyen. Maar het brak hem op dat hij door zijn arrogante houding zelfs onder zijn conservatieve bondgenoten nog maar weinig vrienden heeft. Maandag viel de bijl definitief.

Pag 4:

Gehaat om gebrek aan eerbied voor de politiek

Voor een loyaal persoon als president Bush betekent het ontslag van chef-staf John Sununu een pijnlijk einde aan een dierbare samenwerking van vier jaar. “Hij heeft heel wat harde vuistslagen geïncasseerd die voor mijn kin waren bedoeld”, zei Bush gisteren.

Bush heeft met Sununu een liefde voor de politiek als sport gemeen, onder het motto "winnen tegen elke prijs'. Sununu heeft zijn presidentiële campagne in 1988 gered door hem na een smadelijk verlies in Iowa de overwinning te bezorgen in de deelstaat New Hampshire, waar hij zes jaar gouverneur was. Mede als dank kreeg de briljante leerling van het Institute of Technology (MIT) de functie van chef-staf. Voor zijn politieke carrière combineerde hij het werk voor zijn eigen ingenieursbureau met een docentschap aan Tufts Universiteit, in Boston. Hij heeft acht kinderen.

In zijn ontslagbrief schreef Sununu dat het Witte Huis een fun place was om te werken. “U, de vice-president, Scowcroft, Gates en ik hebben bewezen dat we heel serieuze dingen goed konden doen zonder het proces en onszelf serieus te nemen. Ik geloof dat de speciale chemische formule van vriendschap, wederzijdse zorg en oneerbiedigheid een unieke periode opleverde voor het Oval Office, die waarschijnlijk niet is te herhalen”, schreef hij. Gebrek aan eerbied voor Washington en haar politieke instellingen is een kararaktertrek waarom Sununu zo algemeen wordt gehaat.

President Bush stelt nu het team voor zijn herverkiezingscampagne samen. Kandidaten voor dat team hebben gezegd dat ze onder geen voorwaarde voor de chef-staf Sununu willen werken. Door zijn botte gedrag heeft Sununu veel vijanden gemaakt. Ministers uit het kabinet van Bush klaagden dat hij hun geen toegang gaf tot de president. Bij de begrotingsonderhandelingen vorig jaar, waarbij president Bush zijn belofte geen nieuwe belastingen te zullen heffen herriep, nam Sununu zowel Democratische als Republikeinse Congresleden tegen zich in. Hij behandelde deze politici als ondergeschikten en blafte hen af.

Ook medewerkers in het Witte Huis vonden dat hij een weinig inspirerende houding had. Het wachten was slechts op de eerste gelegenheid om de chef-staf aan te pakken. Dat gebeurde dit voorjaar, toen werd ontdekt dat hij dure regeringsvliegtuigen charterde om privé reisjes met vrouw en kinderen te maken. Sindsdien is het nooit meer goed gekomen.

De recessie deed Sununu de das om. In de diepte van de huidige crisis maakt de president geen besluitvaardige indruk en blunderde hij herhaaldelijk. Hoewel het door belastingverlaging of uitgavenverhoging stimuleren van de economie nauwelijks nog van invloed is op het verdere verloop van deze recessie, riepen zowel Republikeinse als Democratische Congresleden op tot belastingverlaging. Na het Republikeinse pakket voor belastingverlaging eerst te hebben afgewezen, beval de president het later weer aan en daarmee verbrak hij een afspraak met de leiding van de Democraten om het voorlopig te laten zitten. Op advies van Sununu heeft hij wegens de binnenlandse economische problemen zijn lang verwachte reis naar Japan uitgesteld. Zo wekte hij een paniekerige indruk.

In een toespraak zei Bush dat de rente op creditcard-rekeningen moest zakken, hetgeen uiteindelijk leidde tot het duikelen van de koersen op Wall Street. Later trok Bush zijn uitspraak in. Tijdens een tv-vraaggesprek zei Sununu dat hij niet verantwoordelijk was, maar dat Bush “improviseerde” toen hij zijn uitspraak deed. Dat was een zware inbreuk op het principe dat de president altijd door zijn ondergeschikten moet worden gedekt. Ook in zijn ontslagbrief maakte hij duidelijk dat zijn gedrag van de instructies van Bush afhankelijk was. “Ik verzeker u dat ik klaar sta om u te helpen in pitbullgedaante of als poes (u mag kiezen, zoals altijd).”