"Veto over EPU bij afwijzen Grieks lidmaatschap WEU'

PARIJS-ATHENE, 3 DEC. De Griekse regering heeft gedreigd op de Maastrichtse EG-top haar veto uit te spreken over de Europese Politieke Unie (EPU) als Athene niet de zekerheid krijgt dat Griekenland wordt toegelaten tot de Westeuropese Unie (WEU). De WEU - waarvan alle EG-landen behalve Griekenland, Denemarken en Ierland lid zijn - krijgt in de toekomst de rol van "gewapende arm' van de Europese Politieke Unie.

De Griekse regering heeft haar streven naar een snelle beslissing over het Griekse WEU-lidmaatschap vorige week met dit dreigement kracht bijgezet tijdens overleg met de Britse premier John Major, die in Athene op bezoek was. Dit werd gisteren door welingelichte zegslieden van de WEU bevestigd in Parijs, waar de Griekse premier Konstantin Mitsotakis de parlementaire assemblée van de WEU toesprak.

De Griekse premier zei voor de WEU-vergadering, dat de Griekse aanvraag voor het WEU-lidmaatschap, die uit 1978 dateert, nu “rijp” is en “vanzelf moet gaan”. Hij noemde het “volkomen normaal” dat EG-landen die dat wensen, tot de WEU worden toegelaten. In de Europese Gemeenschap verzet alleen de Britse regering zich nog krachtig tegen het Griekse lidmaatschap van de Westeuropese Unie omdat Londen Turkije niet wil bruskeren, dat eveneens tot de WEU wil toetreden.

Op een vraag van een WEU-parlementariër over een eventueel Turks lidmaatschap van de WEU zei Mitsotakis laconiek: “U kunt met Turkije doen wat u wilt”.

Algemeen wordt aangenomen dat Griekenland vooral snel in de WEU wil worden opgenomen om mee te kunnen beslissen over toelating van Turkije. De verhouding tussen beide landen is gespannen, onder andere wegens de kwestie-Cyprus. De in het noordelijk deel van Cyprus uitgeroepen republiek Turks-Cyprus van president Denktash wordt door geen enkel land erkend.

Volgens sommige zegslieden bij de WEU kan moeilijk worden beslist over Griekse toetreding tot de WEU, zolang in de kwestie-Cyprus geen begin van een oplossing in zicht is. Zij wezen erop, dat de kern van de WEU is vervat in artikel 5 van het WEU-verdrag dat spreekt over verplichte militaire bijstand in geval een WEU-land het slachtoffer van agressie wordt. Men kan zich niet goed voorstellen dat West-Europa de Grieken militair gaat helpen in het geval van een conflict met NAVO-bondgenoot Turkije, zo werd daaraan toegevoegd.

De meeste EG-landen steunen de opvatting van Frankrijk en Duitsland dat de WEU moet worden uitgebreid met die EG-landen die ook lid zijn van de NAVO, dat wil zeggen met Griekenland en Denemarken, waarbij het neutrale Ierland als waarnemer aan het overleg in de WEU zou kunnen deelnemen. Londen verzet zich tegen een snel besluit zoals Athene nastreeft, omdat het Turkije niet wil isoleren. Britse afgevaardigden in de WEU-assemblée herinneerden gisteren in dit verband aan de belangrijke rol die Turkije vorig jaar heeft gespeeld in de Golfoorlog tegen Irak.

Voor Griekenland is de kwestie des te dringender geworden door de ontwikkelingen op de Balkan, waardoor Griekenland - niet grenzend aan enig ander EG-land - zich steeds bedreigder voelt. Vooral de republiek Macedonië wordt als een onvriendelijke buur ervaren, omdat daarbinnen aspiraties leven op Grieks territorium, waar een kleine en verspreide Slavische minderheid leeft, die door Athene niet als “Macedonisch” wordt erkend.

In de tekst van de grondwet, zoals het parlement in Skopje die vorige week heeft opgesteld, heet het dat de grenzen van de republiek na toestemming van een tweederde parlementsmeerderheid kunnen worden gewijzigd en dat het land zich blijft interesseren voor de wijze waarop “Macedoniërs” buiten de grenzen worden behandeld.