Is er een deskundige in de zaal?

Een lezer uit Staphorst schrijft het volgende. 'Al eerder is mijn belangstelling gewekt voor het fenomeen Optiebeurs. De laatste tijd begint deze serieuze vormen aan te nemen. Mijn vraag is of er literatuur bestaat waarin helder en duidelijk dieper (dan in de krant) wordt ingegaan op de materie. En zijn er wellicht computerprogramma's voor het doorrekenen van optietransacties en het bijhouden van koersgrafieken?' Hij voegt er nog aan toe geen groot vermogen te bezitten en met minimale investeringen ervaring op te willen doen.

Het antwoord op de beide vragen is: ja, er zijn legio boeken waaruit en programma's waarmee onervaren beleggers de theorie van de handel in opties kunnen leren. Dat is de enige manier om opties onder de knie te krijgen. De handel in opties zit heel simpel en logisch in elkaar, maar de juiste combinaties van al die risicoloze en soms riskante mogelijkheden bepalen het succes. Het is net dammen: je hebt alleen witte en zwarte schijven die je voor- en achteruit mag schuiven, maar hoe win je een wedstrijd? Je hebt call- en put-opties die je mag kopen en verkopen, maar hoe maak je winst?

Er zijn twee essentiële verschillen tussen opties en dammen. Het optiespel staat niet op zich, want de optiekoersen hangen af van de koersen van waarden als aandelen, indexen, valuta, edele metalen en obligaties. Wie opties wil bestuderen, kan het gedrag (beurzen en markten) van die waarden niet links laten liggen. Opties zijn afgeleide producten: afhankelijk van onderliggende waarden.

Bovendien strijdt een belegger, die actief is op de beurs, ook nog tegen een sterke, onzichtbare en wispelturige tegenstander, alle andere beleggers en handelaren samen, die hem geen cent gunnen en geen medelijden kennen. Ieder voor zich.

Het is dus de vraag of je beleggen kan leren uit een boek of op een cursus. Je moet, om te beginnen, wel de regels van het spel onder de knie zien te krijgen. Bij voorbeeld uit boeken en brochures. De Optiebeurs (afdeling Public Relations; tel. 020 - 550 4 550) en banken en commissionairs hebben het optie- evangelie vastgelegd in een aantal gratis publicaties. Die informatie geeft een beetje houvast.

Een bezoek aan een bibliotheek om daar de beschikbare boeken te bestuderen kan een volgende stap zijn. Iedere profeet vertelt natuurlijk een eigen verhaal. Wie voorkeur heeft voor een bepaalde benadering, kan dat boek zelf kopen. Geen van de boeken is volledig en dat geeft weleens aanleiding tot klagen. Klagers met doorzettingsvermogen kunnen overstappen op een bekende optiebijbel (700 pagina's) als Options as a strategic investment van Lawrence MacMillan (isbn 0-13-638347-5).

En hoe zit het met computerprogramma's? Is het mogelijk om een programma te bouwen dat al rekening houdt met de toekomstige, politieke, economische, monetaire en emotionele factoren die het verloop van de beurs zullen bepalen? Dat gelooft niemand. Toch schrijft de verkoper van een 1.489 gulden kostend effectenprogramma in zijn brochure: 'Met dit programma heeft u de beurs volledig in de hand. Dit verhoogt uw winstkansen aanzienlijk.' De ontwerper van dat programma heeft de holy grail gevonden en moet of in stilte zijn beurskoe melken of haar voor een miljoen gulden verkopen aan een grootbelegger, die het zo goed als zeker een wholly fail zal vinden.

Een programma mag dan misschien niet veel punten behalen in een kristallen bol-wedstrijd, als middel om een portefeuille bij te houden, de theoretische prijs van opties te berekenen, goedkope optiecombinaties op te sporen en fraaie grafieken te produceren is het niet te overtreffen. En bovendien leerzaam.

Op de markt zijn programma's in alle prijsklassen te koop. Er is geen bibliotheek waar ze allemaal uit te proberen zijn. Dat zou ook te veel tijd vragen. Er is een efficiëntere manier om tot een goede keuze te komen: wordt lid van een vereniging van computergebruikers. Dat zijn vrijwilligersclubs van beleggers die elkaar op de hoogte houden van de laatste ontwikkelingen. In Nederland zijn er twee: de Comeff, p-a Schotakker 40, 8162 JE Epe, en Beleggen met de computer, een gebruikersgroep van de Hobby Computer Club (HCC), p-a Benedeneindseweg 25, 4158 ED Deil.

Een kenner omschrijft het verschil tussen beide groepen zo: 'In de Comeff zitten voornamelijk oudere heren die veel te beleggen hebben, maar nog steeds slecht met hun computer overweg kunnen en in de HCC-groep draait het om jongere beleggers met veel p.c.-kennis, die niet zo veel te beleggen hebben.' Een fusie ligt voor de hand.