ANDRÉ DELEYE; Stille strateeg

Ir. A.H.C. Deleye (53) zocht nooit de publiciteit. Desondanks is de scheidende topman van Volvo Car BV een opvallende ondernemer, die bovendien alom respect afdwingt. Die waardering heeft de Vlaming vooral te danken aan wat hij de afgelopen elf jaar bij Volvo Car heeft gepresteerd. “Ik was nog niet op hem uitgekeken,” aldus H. van Rees van de Industriebond FNV. Topman Zetterberg van Volvo Zweden noemde hem enkele maanden geleden een "great asset' voor de onderneming.

André Deleye is een wat stille man op de achtergrond, maar tegelijk degene die zijn stempel op de onderneming weet te drukken. Een autoriteit met soms wat autoritaire trekjes. Algemeen wordt hij omschreven als een harde werker en uitstekende leider, die goed kan delegeren. Als hij eenmaal een besluit heeft genomen, wenst hij er niet op terug te komen. “Voordat ik beslissingen neem, leg ik terdege mijn oor te luisteren bij mijn medewerkers. Maar eens moet de knoop toch worden doorgehakt,” zei hij meer dan eens.

Deleye haalde Volvo Car uit een diep dal. Toen hij elf jaar geleden de leiding in handen kreeg, was de Helmondse onderneming eigenlijk bankroet. Na een geldinjectie van de Nederlandse staat en Volvo Zweden stond Volvo Car voor de taak een nieuwe generatie auto's te ontwikkelen. Deleye was er mede verantwoordelijk voor dat de 300-serie na een hopeloze start alsnog een verkoopsucces werd. De auto had aanvankelijk teveel het imago van een wat groter uitgevallen "Dafje'. Door nieuwe uitvoeringen op de markt te brengen, waaronder een handgeschakelde versie, werden er uiteindelijk ruim 1,1 miljoen stuks verkocht.

Deleye was ook de drijvende kracht achter de ontwikkeling van de 400-serie, waarmee werd gemikt op het bovenste deel van de middenklasse. Volvo Car had veel baat bij de ruime ervaring in de autobranche, die hij mee naar Helmond bracht. Na een leraarschap aan enkele technische instituten, begon Deleye in 1965 bij Ford Werke A.G. in het Belgische Genk. Twee jaar later trad hij in dienst bij Volvo Europa in Gent. Daarna was hij enkele jaren "managing director' van de gezamenlijke motorenfabriek van Volvo, Peugeot, Renault in het Noordfranse Douvrin. Voordat Deleye naar Nederland kwam was hij drie jaar werkzaam bij Volvo Car Corporation in Gothenburg.

Deleye streefde ernaar de werknemers van Volvo Car meer bij de onderneming te betrekken. Van hoog tot laag moest iedereen doordrongen raken van zijn verantwoordelijkheden. Deleye keek daarbij met een schuin oog naar Japanseondernemingen. Zo introduceerde hij campagnes als “Meer Elan Nieuwe Stijl” en “Kwaliteit van Werk en Organisatie.”

Zijn faam als "denktank' en "strateeg' maakte Deleye waar, toen de Nederlandse overheid met Volvo Zweden ging onderhandelen over volledige afstoting van het staatsaandeel van 70 procent. Deleye wist dat Volvo Car Corporation niet buiten Volvo Car kon, omdat de Nederlandse fabriek een goede middenklasser kan maken die de Zweden niet in hun assortiment hebben. Hij buitte die positie feilloos uit. Het was Deleye zelf die op de mogelijkheid wees om het Japanse Mitsubishi bij de onderhandelingen te betrekken. Volvo Zweden, dat toch al te weinig investeringsmiddelen had, zou dan een minder overheersende machtspositie hebben. Bovendien kon de noodzakelijke Japanse produktietechnieken in huis worden gehaald. De Japanners waren van Deleye gecharmeerd, vooral door zijn grote kennis van zaken.

Door handig onderhandelen voorkwam Deleye dat Volvo Car werd gedegradeerd tot een "schroevedraaier' fabriek. Na de ondertekening begin september van de overeenkomst tussen Nederland, Volvo en Mitsubishi onthulde de topman dat hij er op de valreep bijna de brui aan had gegeven, toen dat toch dreigde te gebeuren. Met het onderhandelingsresultaat was hij uiteindelijk zeer tevreden. Volvo Car gaat als NedCar zo'n 200.000 Volvo en Mitsubishi's produceren, waarvoor een belangrijk deel van het ontwikkelingswerk in Helmond zal worden gedaan. “Onze eigen idenditeit wordt gehandhaafd. Er is een prachtig perspectief voor de nieuwe onderneming,” zei hij.

Dat Deleye die onderneming nu toch verlaat, komt als een grote verrassing. Betrokkenen gissen naar het motief. Acht hij zijn speelruimte nu toch te beperkt? Via zijn woordvoerder liet Deleye weten dat “zijn taak is volbracht.” Kennelijk heeft de topondernemer gewoon behoefte aan een nieuwe uitdaging.