Vance: voorwaarden VN-missie Joegoslaviëlijken niet aanwezig

LJUBLJANA, 2 DEC. De speciale afgevaardigde van de Verenigde Naties, Cyrus Vance, zei gisteren na zijn aankomst in Belgrado teleurgesteld te zijn wegens de voortdurende gevechten in Kroatië. “Voorwaarde voor de komst van een VN-vredesmacht is dat alle partijen zich aan het staakt-het-vuren houden”, zei Vance. “Er is geen grote vooruitgang geboekt.” Vance zei ook ontevreden te zijn over het langzame opheffen van de blokkade van de kazernes door de Kroatische Nationale Garde en het traag verlopende vertrek van federale eenheden uit Kroatië.

Vance, die vergezeld wordt door militaire deskundigen van de VN, zal vandaag en morgen gesprekken voeren met de Servische president, Slobodan Milosevic, de federale minister van defensie Veljko Kadijevic en de Kroatische president Franjo Tudjman over de komst van een vredesmacht naar Joegoslavië.

Milosevic eist dat de vredesmacht in de crisisgebieden wordt gestationeerd “om de Servische minderheid te beschermen tegen de Kroatische Ustasi”. Tudjman wil de vredesmacht geplaatst zien aan de grenzen tussen Kroatië en Servië en Kroatië en Bosnië. Kroatië is bereid VN-troepen in de crisisgebieden toe te laten als het leger uit Kroatië vertrokken is. De Kroatische politie zou tevens toegang tot de crisisgebieden moeten hebben.

Leiders van de Serviërs in Kroatië hebben laten weten de eenheden van de VN als een “buitenlandse bezettingsmacht” te beschouwen. Vance zal de secretaris-generaal van de VN, Javier Perez de Cuellar, eind deze week verslag uitbrengen van zijn vierde Joegoslavische vredesmissie. Daarna zal Perez de Cuellar de Veiligheidsraad adviseren over het zenden van een vredesmacht.

Bij een artilleriebeschieting van de Slavoonse hoofdstad Osijek door het federale leger zijn zaterdag tien mensen om het leven gekomen en raakten tientallen mensen gewond. Ook elders werd gevochten. Bij een aanval door Kroaten op het stadje Torjanci aan de Hongaarse grens kwamen vijf mensen om het leven. Beide partijen beschuldigen elkaar ervan als eerste het vuur te hebben geopend.

Tudjman kondigde zaterdag vervoegde verkiezingen aan “direct nadat de vrede in Kroatië is hersteld”. “Dan kunnen we zien hoe de politieke krachtsverhoudingen zijn in Kroatië'", zei Tudjman, die daarmee reageerde op de toenemende kritiek aan zijn adres. De oppositiepartijen verwijten hem eigenmachtig optreden.