Antilliaanse jongeren een 'onderkaste'

AMSTERDAM, 2 DEC. De dood van een beveiligingsbeamte in het winkelcentrum de Amsterdamse Poort heeft nogmaals de aandacht gericht op het probleem van de Antilliaanse jongeren in het Amsterdamse stadsdeel Zuidoost.

In de politiestatistieken van Zuidoost valt vooral de groep jonge Antillianen op. In de leeftijdsgroep van 15- tot 25-jarigen waren in 1990 meer dan drie keer zoveel Antillianen als Surinamers te vinden. “Jonge Antillianen zijn duidelijk oververtegenwoordigd”, constateert de chef van de recherche H. Woons van het politiebureau Bijlmer.

In Amsterdam-Zuidoost woonden in 1990 ongeveer 25.000 Surinamers en 5.000 Antillianen. Nu wordt het aantal Antillianen in Zuidoost op 6.000 geschat. De jongeren die zich vooral schuldig maken aan roofovervallen, inbraken en overtredingen van de opiumwet behoren, volgens Woons, "tot de onderkaste van de Antilliaanse gemeenschap'.

Vanaf het midden van de jaren tachtig is een derde stroom migranten uit de Antillen op gang gekomen. Na de beursalen die hier kwamen studeren en de arbeiders die na de sluiting van de grote raffinaderijen op Curaçao in Nederland werk zochten, kwamen na 1985 vooral jonge, ongeschoolde Antillianen naar Nederland. Er zijn nu ongeveer 60.000 Antillianen en Arubanen in Nederland.

De komst van de Antilliaanse jongeren, die nauwelijks Nederlands spreken, is van meet af aan gepaard gegaan met problemen. Amsterdam gaf het antropologisch instituut van de Universiteit van Amsterdam in 1987 opdracht de Antilliaanse randgroepjongeren in het stadsdeel Zuidoost te onderzoeken. In het rapport "Gemiste Kansen' uit mei 1988, bepleitte de onderzoeker F. Steijlen, gezien de ernst van de problemen "een breed, integraal hulpaanbod'.

Binnen de gemeente werd door de Stichting Streetcornerwork gepleit voor "kleinschalige ontmoetingsruimten' voor Antillianen. Vanaf begin 1990 was de stichting Mula "Movemiento Uni Latino Antilliano' actief voor de Antilliaanse randgroepjongeren. Mula zetelde in het trefcentrum Ufo vlakbij de flat Kraaiennest. In dit "multicultureel' jongerencentrum kwamen vooral Surinamers en Antillianen 18 tot 35 jaar, samen. Ufo werd eind oktober, na vele ongeregeldheden, op last van de burgemeester gesloten.

Begin vorige maand werd op een bijeenkomst van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten over de problemen van jonge Antillianen in Nederland bepleit dat de toestroom van Antillianen naar en hun opvang in Nederland beter zou worden gereguleerd. Gemeenten die vertegenwoordigers naar de VNG-bijeenkomst in Den Haag hadden gestuurd, kampen al geruime tijd met problemen rond de groep jonge Antillianen. In opdracht van het VNG is een onderzoek in gesteld naar deze groep jongeren.

De Vereniging van Nederlandse Gemeenten wil zo spoedig mogelijk met minister Hisch Ballin en gevolmachtigd minister Jesserun van de Nederlandse Antillen praten over een betere voorbereiding van Antillianen op hun komst naar Nederland. Chef recherche politiebureau Bijlmer, Woons, zou het liefst een soort "asielbeleid' ten aanzien van deze jongeren tot stand zien komen.

CDA-politicus J. Kraaijenbrink heeft het over het aanbrengen van "belemmeringen in het vrije personenverkeer'. “Wanneer iemand vanuit Nederland langer dan drie maanden op de Antillen wil blijven heeft hij een vergunning nodig. Andersom is dat niet zo.” Kraaienbrink zou vooral "een zekere check' willen uit oefenen op de toestroom van minderjarigen die op de bonnefooi naar Nederland reizen. Over het bestaan van voorlichting op de Antillen over de situatie in Nederland, is hij sceptisch.