Psychiatrisch verpleegkundigen vaak bedreigd

LEIDEN, 30 NOV. Tien procent van de verpleegkundigen op psychiatrische afdelingen van psychiatrische ziekenhuizen heeft maandelijks last van fysieke agressie van patiënten. Twaalf procent wordt wekelijks door patiënten bedreigd. Tien procent van de psychiatrisch verpleegkundigen komt jaarlijks terecht in de ziektewet als gevolg van fysiek letsel.

Deze cijfers werden onlangs bekend gemaakt op een besloten bijeenkomst van de Vereniging Leidinggevende Verpleegkundigen in de Geestelijke Gezondheidszorg en zijn afkomstig uit een onderzoek van drs. N.E. Oud, die afstudeerde aan de faculteit Gezondheidswetenschappen van de Rijksuniversiteit Limburg.

Oud verrichtte zijn onderzoek in een algemeen psychiatrisch ziekenhuis, maar hij zegt te veronderstellen dat de resultaten overeenkomen met de situatie in de rest van het land. Volgens hem vertoont slechts een kleine groep psychiatrische patiënten agressief gedrag. Twee à drie procent daarvan is verantwoordelijk voor 60 tot 70 procent van de geweldsdelicten. De agressie varieert van het grijpen naar de keel, het trekken aan haren, en het geven van klappen tot ernstige vormen van mishandeling zoals het in elkaar schoppen van een verpleegkundige. Ook verbaal geweld, zoals kleineren, schimpen, negeren, uitschelden en opmerkingen over sekse en seksuele geaardheid komen voor.

Vier procent van de verpleegkundigen zegt hiervan dagelijks last te hebben en 20 procent wekelijks. Met bedreigingen, direct tegen de persoon gericht, of van huis en haard ("Ik wacht je zoontje op') wordt twaalf procent van de ondervraagden wekelijks geconfronteerd. De meeste gevallen doen zich voor op de opname-afdeling. Volgens Oud vormen de cijfers slechts het topje van de ijsberg, omdat er in veel instellingen sprake is van onderrapportage.

“Verpleegkundigen praten er niet graag over. De hele problematiek zit nog in de taboesfeer.” Directies van psychiatrische ziekenhuizen onderschatten het agressief gedrag van patiënten, aldus Oud. “Verpleegkundigen gaven aan dat ze door de leiding zelden serieus werden genomen.” Uit een rapportage van de commissie geweldsdelicten van het psychiatrisch ziekenhuis Endegeest in Oegstgeest, blijkt dat in totaal 60 verpleegkundigen vorig jaar zijn geslagen en geschopt door patiënten. Zes keer werd een medewerker bedreigd met een mes en in twee gevallen met een pistool. In twee jaar tijds hebben twaalf verpleegkundigen van Endegeest zich gemeld bij het Instituut voor Psychotrauma, voor verdere behandeling. Gemiddeld twee van de 350 personeelsleden belandt in de WAO door een geweldservaring of zoekt een andere baan. Voor dit jaar is het aantal geweldsdelicten door psychiatrische patiënten in Endegeest al verdubbeld.

De psychiatrische instelling Endegeest is de eerste in ons land die een commissie geweldsdelicten heeft ingesteld.