Frans Lanting - Natuurfotograaf 1991

Economie studeerde hij in Rotterdam. Maar de aantrekkingskracht van de collegezalen moest het al snel afleggen tegen de liefde voor het nabijgelegen Kralingse bos. “Als het even kon, ging ik daar foto's maken”, zegt Frans Lanting (40 jaar).

Zijn eerste professionele fotoreportage ging over de Drieteenstrandloper en verscheen in het blad Grasduinen. Nu, zo'n tien jaar later, is Lanting misschien wel de meest succesvolle Nederlandse fotograaf. Vorige week donderdag werd hij in een door het BBC Wildlife Magazine en het Londense natuurhistorisch museum georganiseerde competitie verkozen tot Natuurfotograaf van 1991. Lanting kreeg door Sir David Attenborough de hoofdprijs uitgereikt in een wedstrijd waarvoor fotografen uit ruim 40 landen zo'n 10.000 foto's hadden ingezonden.

De winnende reportage is een serie foto's die Lanting maakte in de Okavango-delta in Botswana. Met tussenpozen is Lanting een jaar lang in dit gebied actief geweest. De reportage verscheen in december vorig jaar in de National Geographic, het magazine waarin Lanting de laatste zes jaar zijn meeste werk publiceert. Vijfenzestig pagina's trok het maandblad uit voor Lantings werk waarmee het de grootste natuurreportage werd in de ruim honderdjarige geschiedenis van het Amerikaanse blad.

Een prijs winnen met een reportage over dieren in Afrika die “waarschijnlijk de meest gefotografeerde” wezens ter wereld zijn, is geen gemakkelijke opgave, zegt Attenborough in de catalogus bij de tentoonstelling van de 170 beste foto's. Als je je als fotograaf met zo'n onderwerp toch kunt onderscheiden, moet je gezegend zijn met veel sympathie voor de natuur en een voortreffelijk oog voor compositie, aldus de Britse maker van natuurprogramma's.

Siegfried Woldhek, directeur van het Wereldnatuurfonds Nederland, zei het afgelopen vrijdag bij de opening van de expositie in het Museon (tot 6 januari) in Den Haag ongeveer net zo. Lantings foto's bieden iets extra's, zijn meer dan slechts "ecoporno'. De fotograaf zelf verklaart zijn engagement met de stelling dat hij “de wisselwerking tussen mens en natuur” wil laten zien. Dieren zijn namelijk wel aardig, maar “de mens is toch het leukste dier”.

Dat de relatie tussen mens en natuur een weinig harmonisch karakter heeft, komt uit Lantings werk duidelijk naar voren. Een geniale foto uit de bekroonde reportage over Botswana is hierbij afgebeeld. Een gedeelte van de kop van een dode zebra, waarbij in het dofblauwe oog de drie jagers geprojecteerd zijn, die zich over hun zojuist neergeschoten prooi buigen.

Nog wreder is de foto van jagers die net een zebra volledig hebben gevild. Een bloederig karkas met alleen aan de poten nog enige huid. Een rood, dood paard met gestreepte sokjes aan.

Lanting woont sinds 1978 in Californië. Een plek waar hij naar eigen zeggen maar zelden vertoeft omdat hij bijna het gehele jaar op reis is. Over die reizen heeft hij in verscheidene boeken verslag gedaan. Uitschieters daarbij zijn het boek The Complete Penguin met tekst van James Gorman en het recent in een Nederlandse vertaling verschenen boek over Madagascar met onder andere een aantal unieke foto's van Lemuren.

Om zijn Nederlandse afkomst niet geheel te verloochenen, maakt Lanting plannen voor een reportage over succesvol natuurbeheer in Nederland. Hij hoopt de National Geographic binnen korte tijd te kunnen trakteren op een reportage over de Waddenzee.