Woudenberg is in zijn eigen verhalen verteller èn speler

Voorstelling: Een avondje thuis van en door Helmert Woudenberg. Gezien: 29-10 Nieuwe de la Mar Amsterdam. Nog te zien aldaar t-m 3-11, daarna tournee t-m 21-12.

Een op een literair verhaal gestoelde solovoorstelling komt meestal neer op het met meer of minder succes navertellen van wat we zelf thuis al hebben kunnen lezen. Goed bedoelde pogingen, die als het meezit aardig zijn om naar te kijken maar zelden werkelijk opwindend zijn. Na zijn soloprogramma Zwarte kunst vorig jaar brengt Helmert Woudenberg nu Een avondje thuis: ook een solovoorstelling en óók gebaseerd op verhalen, maar die zijn - en dat is in dit genre op zichzelf al vrij uitzonderlijk - door hemzelf geschreven.

Een avondje thuis bestaat uit twee verhalen die elk drie kwartier duren. In beide gevallen beschrijven ze - niet erg vrolijke - familieverhoudingen, de ene keer verteld vanuit het perspectief van een kind, de andere keer gezien door de ogen van een vader. Rauw en humoristisch zegt het programmablaadje en dat zijn inderdaad twee begrippen die bepalend zijn voor de toon van Woudenbergs optreden.

De verhalen hebben een verrassende wending en Woudenberg weet die zo te verpakken dat de spanning tot het eind toe bewaard blijft. Bijna niets heeft hij nodig, alleen een stoel en een glas water dat overigens onaangeroerd blijft staan. Met ongeëvenaarde souplesse speelt hij continu meerdere personages, waarbij hij wel steeds het accent op de hoofdpersoon, de vertellende instantie, legt. Het klinkt als een gemeenplaats maar het is een feit dat je binnen vijf minuten vergeten bent naar één vertellende man te kijken, dat komt doordat hij niet vertelt maar speelt, of liever gezegd hij is.

De mannen die Helmert Woudenberg ten tonele voert zijn niet behept met een grote intellectuele bagage en ze zijn evenmin de meest fijnzinnige geesten die op de wereld rondlopen, types kortom zoals je die wel ziet in tekeningen van Peter van Straaten; je lacht erom maar eigenlijk is het om in snikken uit te barsten zo vreselijk. Dat Woudenberg in staat is dit ambivalente gevoel bij de toeschouwer op te roepen hebben we te danken aan zijn talent om met een houding en een bepaalde stembuiging in een fractie van een seconde een levensechte figuur te creëren. Bovendien bewijst hij met zijn creaties dat vertellend solotoneel wel degelijk meeslepend kan zijn.

    • Noor Hellmann