"Brussel' houdt vast aan vrije energiemarkt

ROTTERDAM, 30 OKT. De Europese Commissie houdt vast aan haar plan om de aardgas- en elektriciteitsmarkt in de Gemeenschap volledig te liberaliseren, maar heeft onder druk van enkele lidstaten de uitvoering daarvan gefaseerd.

Dit bleek gisteren op een vergadering van de EG-ministers voor energie.

Commissaris Antonio Cardoso e Cunha (energiezaken) diende gisteren een aangepast voorstel bij de Ministerraad in, dat uitgaat van een begin van de liberalisering in 1993, tegelijk met de start van de interne EG- markt. Per 1 januari 1996 zou de energiemarkt geheel vrij moeten zijn. Maar in de eerste fase moet er al een eind komen aan de monopolies van nationale elektriciteits- en gasmaatschappijen en moet het beheer van leidingnetten worden losgekoppeld van de produktie en verkoop van stroom en gas. Ook andere ondernemingen moeten een kans krijgen.

Verder moet vanaf 1993 een begin worden gemaakt met het zogenoemde "third party access'. Dat wil zeggen dat hoeveelheden stroom en gas die in andere lidstaten of buiten de EG worden aangekocht, door de leidingnetten van lidstaten vervoerd moeten worden naar de klant mits daar capaciteit voor is. Hiermee wil Cardoso de vrij concurrentie bevorderen. Het gaat vooral om industriële grootverbruikers van energie die zo goedkoop mogelijk willen inkopen. In Nederland wordt die inkoop volgens Brussel belemmerd door de monopolieposities van Gasunie, de elektriciteitsproducenten en door wettelijke bepalingen die stroomdistributiebedrijven verbieden elektriciteit te importeren.

Cardoso heeft de liberalisatie wel vertraagd na kritiek vanuit de Europese Commissie en een aantal lidstaten. Hij wil voorkomen dat zijn plannen leiden tot onzekerheden voor investeerders. De EG-commissaris benadrukte dat het hem niet gaat om een rigide bureaucratisch mechanisme in Brussel. De EG legt volgens hem het beginsel van de liberalisering vast, maar hoeft niet per se regelend op te treden als de lidstaten dat zelf kunnen doen. Toch wil de Commissie niet afzien van haar bevoegdheden zoals die in het Verdrag van Rome zijn vastgelegd. Cardoso waarschuwde wel dat de interne markt gevaar loopt als per 1 januari 1993 niet een begin is gemaakt met de liberalisering van de belangrijke energiemarkt.

De EG-commissaris gaat binnenkort opnieuw een gespreksronde in de twaalf hoofdsteden voeren en komt dan met gedetailleerde voorstellen. De Nederlandse minister Andriessen (economische zaken), een van de felste tegenstander van Cardoso's plannen, zei gisteren dat hij zich blijft verzetten tegen het einddoel van de liberalisering: het openstellen van de leidingnetten.