Miyazawa wordt nieuwe Japanse premier

TOKIO, 28 OKT. De 72-jarige Kiichi Miyazawa wordt volgende maand de nieuwe premier van Japan, nadat hij gisteren met overtuigende meerderheid werd gekozen tot voorzitter van de regerende Liberaal Democratische Partij (LDP). De LDP houdt morgen een congres om de verkiezingsuitslag te bekrachtigen en Miyazawa tot opvolger te kiezen van de huidige partijvoorzitter, tevens premier, Toshiki Kaifu.

Omdat de Liberaal Democratische Partij de meerderheid heeft in het Japanse parlement, dat op 5 november in een speciale zitting bijeenkomt om de nieuwe premier te kiezen, levert de overwinning Miyazawa automatisch de door hem lang begeerde post van premier op. Miyazawa heeft gisteren aangekondigd dat hij zijn kabinet nog op diezelfde dag wil formeren.

Hoewel de verkiezing van gisteren voorafging door een ogenschijnlijk echte verkiezingsstrijd tussen drie kandidaten die door het hele land zijn gereisd om steun te verwerven, stond al vast dat Miyazawa zou winnen. Binnenskamers had de leiding van de grootste van de vijf facties in de LDP, die van ex-premier Noboru Takeshita, namelijk de kaarten reeds geschud en haar steun toegezegd aan de factie van Miyazawa, de op twee na grootste factie. Zelf had de Takeshita-factie door interne machtsstrijd geen geschikte kandidaat kunnen vinden. Steun kwam ook van de kleinste factie, waartoe premier Kaifu behoort die de steun had verloren van de Takeshita-factie voor zijn plan het systeem van vriendendiensten en miljardengiften in de politiek op de helling te zetten.

De kongsi's binnenskamers lokten kritiek uit in de Takeshita-factie en tot gisteren bleef dan ook spannend hoeveel dissidente leden deze factie zou tellen en hun stem zouden uitbrengen op een van de twee andere kandidaten.

Miyazawa kreeg 285 stemmen, waarvan 207 van LDP'ers in het parlement. Hijzelf had gehoopt op 300 tot 330. Hij had een meerderheid van 247 stemmen nodig. Zijn naaste uitdager, de 68-jarige Michio Watanabe, aanvoerder van de vierde factie in de LDP, won 120 stemmen, veel meer dan werd verwacht, alle van parlementsleden. De derde kandidaat, Mitsuzaka, aanvoerder van de tweede factie, kreeg 87 stemmen, waarvan 82 van parlementsleden. Hij werd slachtoffer van een interne revolte in zijn factie. Stemmen van niet-parlementsleden zijn in het verkiezingssysteem van de LDP afkomstig van 47 prefecturen.

Verwacht wordt nu dat de gunstige uitslag voor Watanabe hem een vooraanstaande post zal opleveren in het kabinet-Miyazawa. Genoemd zijn het machtige ministerie van financiën of, minder invloedrijk, dat van buitenlandse zaken. Kiichi Miyazawa zelf bekleedde eerder al verscheidene ministersposten. Sinds 1962 leidde hij drie keer het ministerie van economische planning. Hij was ook minister van handel en ten slotte en minister van financiën en vice-premier.

In december 1988 geleden moest Miyazawa in die laatste functie aftreden toen zijn betrokkenheid bij het omvangrijke omkoopschandaal van de firma Recruit kwam vast te staan. Vier maanden later trad ook premier Takeshita in verband met de affaire terug, waarna de tamelijk onbekende Toshiki Kaifu kon doorstoten naar het premierschap. Kaifu, wiens positie de afgelopen jaren herhaaldelijk onder druk stond binnen de LDP, profileerde zich als een politicus met schone handen die geen steekpenningen aannam, wat hem grote populariteit onder het publiek opleverde. Maar in Japan wordt een politieke carrière niet bepaald door deugden, op de goede contacten komt het aan en zo kon Miyazawa ondanks zijn dubieuze praktijken terugkomen op het hoogste niveau.

    • Paul Friese