Weekoverzicht

Met Noors kabeljauw voor Spaanse vissers en ritvergunningen voor EG-vrachtwagens door de Alpen is de weg naar de Europese economische ruimte (EER) geplaveid. Na twee jaar van onderhandelingen sloten de zeven landen van de Europese vrijhandelsassociatie (EVA) en de twaalf EG-landen een akkoord over een gemeenschappelijke markt.

De EVA-landen zullen de regels voor het vrije verkeer van goederen, diensten, personen en kapitaal van de EG overnemen. Ze behouden hun eigen (nog duurdere) landbouwbeleid). Verder hebben de EVA-landen, die per hoofd van de bevolking rijker zijn dan het EG-gemiddelde, toegezegd 2 miljard ecu (4,6 miljard gulden) in de EG-pot voor steun aan de zwakke zuidelijke regio's te stoppen.

De EER zal vanaf 1993 een markt omvatten van 380 miljoen mensen, goed voor 47 procent van de wereldhandel. Voor sommige EVA-landen is de EER het voorportaal naar lidmaatschap van de EG. De EER biedt perspectief op verdere uitbreiding van de EG met landen van Oost-Europa.

Na Duitsland is nu ook Frankrijk bereid het EG-landbouwbeleid aan te passen en prijssteun te vervangen door inkomenssteun. De Franse boeren verhevigden hun acties, totdat president Mitterrand ingreep, de boeren tot rust maande en hun belangrijkste eisen inwilligde.

Integratie zonder lasten bestaat niet, waarschuwden de Bundesbank en de vijf economische instituten in Duitsland opnieuw. In een somber rapport aan de regering in Bonn schetsten de "vijf wijzen' de ineenstorting van de economie in Oost-Duitsland (1991: min 19,5 procent) en noemden ze de verwachte groei van 12,5 procent in 1992 een "technische aanpassing'. Een breed gedragen herstel is nog niet in zicht en er tekenen zich grote regionale verschillen af.

Volgens het Institut für Deutsche Wirtschaft zal de steun aan de ex-DDR volgend jaar oplopen tot DM 170 miljard, DM 12.000 per persoon. De werkloosheid zal toenemen tot 1,5 miljoen mensen midden 1992, maar die prognose is lager dan eerder werd aangenomen en de piek zal later worden bereikt dan werd gevreesd.

Evenals de economische instituten waarschuwde de Bundesbank voor overspannen looneisen in West-Duitsland. De inflatie in Duitsland - 4 procent, met een dreigende stijging naar 5 procent volgend jaar - en het begrotingstekort van 5,5 procent van het bruto nationale produkt maken loonmatiging urgent. Niettemin stelde de IG Metall, de grootste en machtigste Duitse vakbond, een looneis van 10,5 procent.

In de VS neemt de inflatievrees toe nu Republikeinse en Democratische politici elkaar overtroeven met plannen voor lastenverlaging voor de midden-inkomensgroepen. Belastingverlaging voor de middle class moet de economie weer in beweging brengen, de herverkiezing van Bush veilig stellen en de Democraten populair bij de kiezers maken. De obligatiemarkt ziet de andere kant van lagere belastingen: een nog hoger begrotingstekort en oplopende rente. De obligatiekoersen reageerden dan ook met een forse daling, de aandelenmarkt met zich meeslepend.

De ernst van de Amerikaanse malaise laat zich aflezen uit de slechte cijfers van de automobielindustrie. General Motors boekte in het derde kwartaal een verlies van 1,1 miljard dollar, Ford van 574 miljoen.

De Japans-Nederlandse handelsbetrekkingen kwamen in een uitzonderlijk licht te staan tijdens een bijeenkomst van de Nederlandse werkgevers met hun Japanse collega's in Tokio in het kader van het bezoek van koningin Beatrix aan Japan.

Ten overstaande van de top van het Nederlandse bedrijfsleven vroeg een Japanse ondernemer zich af: “Wat is er zo uniek aan Nederland en noem mij eens één overtuigend punt om het in Nederland te zoeken?” Het pijnlijkste was wellicht dat geen enkele Nederlandse zakenman een passend antwoord wist te formuleren en dat Sony-topman Akio Morita Nederland te hulp moest schieten.