Vonnissen

In NRC Handelsblad van 17 oktober wordt, in een interview met prof. dr. H. Franken, aan mij de mededeling toegeschreven dat COMPAS automatisch vonnissen zou aanmaken, waarbij opgemerkt wordt dat de automatisering ten onrechte deze taak van de rechter overneemt.

COMPAS is opgezet ter administratieve ondersteuning van het openbaar ministerie en de rechter bij de voorbereiding van beslissingen; het systeem kan alleen de administratieve processen binnen de rechtshandhaving ondersteunen en versnellen. Het systeem kan het werk verlichten, maar van een complete overname van taken noch van de rechter noch van het openbaar ministerie zal ooit sprake zijn.

Het aanmaken van een vonnis door COMPAS geschiedt dan ook pas nadat de rechter uitspraak heeft gedaan. Na aanmaak van het vonnis controleert de rechter of de uitspraak juist is verwerkt, waarna een handtekening wordt gezet. Voor een aantal delicten kan COMPAS wel vooraf een concept-vonnis vervaardigen ter voorkoming van extra werkzaamheden op de strafgriffie, doch ook dit concept moet de rechter persoonlijk goedkeuren, en het kan altijd worden aangepast. Met de rechterlijke uitspraak als uitgangspunt, de mogelijkheid door de rechter wijzigingen aan te kunnen brengen in het vonnis en de persoonlijke handtekening, blijft de onafhankelijkheid van de rechter gehandhaafd.

Bovendien kan een grote hoeveelheid beleidsinformatie verkregen worden over gepleegde delicten, doorlooptijden en werkvoorraden, waarmee het openbaar ministerie en de rechter juist extra ondersteuning krijgen bij hun taakuitoefening. Een bewaking van de eventuele ongewenste overname van taken door het systeem is mogelijk door de rechterlijke macht deel uit te laten maken van het COMPAS-bestuur.

In tegenstelling tot het bericht op de voorpagina is de invoering van het systeem niet vertraagd maar wordt het conform de planning 1988-1992 geleidelijk ingevoerd. Inmiddels is circa zestig procent van het systeem landelijk operationeel. Het laatste deel zal in 1992 worden afgerond.

    • Drs. G.H.P. van den Berg