Verzoek aan Kroon: verbied Fuchs verkoop kunstwerken

ROTTERDAM, 24 OKT. Bijna veertig vooraanstaande personen uit de Nederlandse kunstwereld hebben de Kroon schriftelijk verzocht het Haagse raadsbesluit te vernietigen dat Rudi Fuchs, directeur van het Haags Gemeentemuseum, toestaat museumstukken af te stoten. De ondertekenaars van het verzoekschrift, onder wie museumdirecteuren, hoogleraren, collectioneurs en kunstenaars, vrezen dat een van de belangrijke Nederlandse musea gereduceerd wordt tot “een instituut van niet meer dan lokaal belang” nu Fuchs zijn plan kan realiseren om zowel een of twee topstukken, vermoedelijk vroege werken van Picasso, als 70.000 van de 150.000 museumstukken te verkopen of af te stoten. “Een dergelijke maatregel is in de internationale museumwereld zonder precedent”, aldus de ondertekenaars. Zij stellen dat van dit besluit een voorbeeldwerking uitgaat waardoor de verhouding tussen de Nederlandse musea enerzijds en verzamelaars en kunstenaars anderzijds ernstig wordt verstoord.

De Haagse gemeenteraad stemde op 12 september in met het beleidsplan 1991-1996 van het Haags Gemeentemuseum. Daarin wordt voorgesteld een of meer topstukken uit de collectie te verkopen om met de opbrengst een aankoopfonds in het leven te roepen. Het huidige aankoopbudget van 491.000 gulden is volgens directeur Fuchs te laag. De gemeente Den Haag, die kampt met een tekort van 250 miljoen gulden, wil dat bedrag niet verhogen.

In het request wordt gesteld dat met de verkoop van topstukken niet alleen “een grove inbreuk wordt gemaakt op het beleid van voorgaande Haagse directies” en dat de samenhang van de museumverzameling wordt aangetast, maar dat dit voornemen ook indruist tegen de Wet tot behoud van cultuurbezit.

Pag 6:

"Verkoop topstukken debâcle'

De Wet tot behoud van cultuurbezit uit 1984 verbiedt particulieren om kunstwerken van belangrijke culturele waarde uit te voeren. Van overheden wordt verondersteld dat zij zich aan de wettelijke normen houden. “Dit blijkt nu illusoir te zijn”, aldus de ondertekenaars van het verzoekschrift.

Rudi Fuchs was vanmorgen door verblijf in het buitenland niet voor commentaar bereikbaar.

In het verzoekschrift aan de Kroon, ondertekend door bijna veertig personen uit de Nederlandse kunstwereld, wordt verder gesteld dat vervreemding van 80.000 stukken uit de Haagse museumcollectie, met elk een waarde van minder dan 250.000 gulden, een “willekeurige maatregel” is.

Veel museumstukken die geen marktwaarde van 250.000 gulden vertegenwoordigen, maar die van grote artistieke, culturele en historische waarde zijn, kunnen nu toch worden vervreemd. Zowel de hoeveelheid stukken als de genoemde bovengrens worden “ongekend” genoemd. In dit verband wordt gewezen op de 17de-eeuwse stillevens die het Haags Gemeentemuseum in de jaren zestig voor een te verwaarlozen bedrag heeft verkocht. Kort daarna stegen diezelfde werken in waarde.

Men pleit ervoor Picasso's schilderij Sibylle, één van de in totaal veertien doeken van Picasso in Nederland, dat Fuchs op het oog heeft om te verkopen, te behouden. Het is hier het enige voorbeeld van diens klassieke fase, zoals ontwikkeld in de jaren twintig. Verkoop zou het beeld dat van deze kunstenaar gepresenteerd kan worden, sterk aantasten, aldus het request.

De ondertekenaars voorspellen nog dat de verkoop van museumstukken zo goed als zeker “tot een groot financieel debâcle voor de gemeente Den Haag” zal leiden, omdat de kunsthandel het afgelopen jaar sterk is ingezakt. Door de te verwachten mindere opbrengsten zullen de fondsen die Fuchs hoopte te verwerven, niet gerealiseerd kunnen worden.

Het verzoekschrift is ondertekend door museumdirecteuren, hoogleraren, kunstenaars en galeriehouders. Als museumdirecteuren tekenden onder anderen Wim Beeren, directeur Stedelijk Museum Amsterdam, mevrouw M.M.A. van Boven, directeur Noordbrabants Museum in Den Bosch, H.L.M. Defoer, directeur Catharijneconvent Utrecht, F.J. Duparc, directeur Mauritshuis, J.M. de Groot, directeur Dordrechts Museum, S.H. Levie, oud-hoofddirecteur Rijksmuseum Amsterdam en D.P. Snoep, directeur Frans Halsmuseum Haarlem. Naast kunsthistorici uit de universiteitswereld als C. Blotkamp, J. Bruyn, P. Hecht, E. van Uitert, I. Veldman en E. van de Wetering, staan de namen van verzamelaars als Martijn Sanders en Martin Visser en die van kunstenaars als Frank van den Broeck, Ger van Elk en Wim T. Schippers.

Het is opvallend dat de namen van vijf museumdirecteuren die in juni dit jaar met een brief een "dringend beroep' deden op de Haagse gemeenteraad om het Haags Gemeentemuseum meer geld te geven, zodat Fuchs niet tot verkoop gedwongen wordt, op dit verzoekschrift ontbreken. Geen van hen - Debbaut van het Van Abbemuseum in Eindhoven, Van Grevenstein van het Bonnenfanten Museum in Maastricht, Haks van het Groninger Museum, Van Straaten van het Kröller-Müller in Otterlo en Crouwel van Museum Boymans van Beuningen - was vanmorgen voor commentaar bereikbaar.