Luitjens ten onrechte Canadees geworden

ROTTERDAM, 24 OKT. De ex-Nederlandse oorlogsmisdadiger J. Luitjens heeft in 1971 ten onrechte de Canadese nationaliteit gekregen. Dat heeft het federale gerechtshof in Vancouver gisteren bepaald. Het vonnis betekent dat Luitjens, die in Nederland in 1948 tot levenslang werd veroordeeld, statenloos wordt. Tegen de uitspraak is geen beroep mogelijk. Mr. P. Brilman, die is belast met het opsporen van oorlogsmisdadigers, reageerde positief op de uitspraak van het hof.

Het vonnis vormt het sluitstuk van de zaak-Luitjens die begon op 26 september 1988 na maandenlange voorbereding door het federale hof in Vancouver. Centraal in de zaak stond de vraag of Luitjens destijds op valse gronden in bezit zou zijn gekomen van het Canadese staatsburgerschap.

Tijdens de oorlog was Luitjens, "de schrik van Roden', als hulplandwachter meer dan eens betrokken geweest bij de arrestatie van onderduikers. Hij werd in 1945 gearresteerd en overgebracht naar het kamp Westerbork. Hieruit wist hij te ontsnappen waarna hij via Paraguay in Canada terecht kwam. In 1948 werd hij door de bijzondere strafkamer van de arrondissementsrechtbank in Assen bij verstek tot levenslang veroordeeld wegens hulpverlening aan de vijand.

De Nederlandse regering heeft in het verleden meer dan eens om de uitlevering van Luitjens gevraagd. Maar het uitleveringsverdrag tussen ons land en Canada kent niet het misdrijf “hulp aan de vijand” op grond waarvan hij in 1948 is veroordeeld.

Het gisteren uitgesproken vonnis betekent niet dat Luitjens binnen afzienbare tijd naar Nederland zal worden overgebracht. Er is weliswaar een nieuw uitleveringsverdrag tussen Nederland en Canada maar dat is nog niet geratificeerd.

Het vonnis kan verstrekkende gevolgen hebben voor nog lopende onderzoeken tegen Nazi-collaborateurs die in Canada wonen. Zij zijn hoofdzakelijk afkomstig uit Oost-Europa en na de oorlog naar Canada geëmigreerd waar zij, evenals Luitjens, met verzwijging van hun oorlogsverleden in bezit kwamen van de Canadese nationaliteit. Het gaat om ongeveer 700 mensen.