Walker zingt Schubert als standbeeld

Concert: Sarah Walker (mezzosopraan) en Imogen Cooper (piano). Programma: Die Winterreise van Schubert. Gehoord: 22-10, Kleine Zaal Concertgebouw te Amsterdam. Radio: 29-10 (13.30u), Radio 4.

De laatste keer dat ik Schuberts Winterreise hoorde, was in het Festival Oude Muziek. Jos van Immerseel speelde de fortepiano en bariton Max van Egmond zong de teksten van Wilhelm Müller over een desperate jongeling die met zijn tranen de sneeuw doet smelten omdat zijn liefje hem heeft verlaten. In het eerste lied herinnert hij zich nog dat Das Mädchen sprach von Liebe- Die Mutter gar von Eh, maar nu zoekt hij tevergeefs haar sporen in de sneeuw. Af en toe droomt hij nog van gloeiende meisjesogen, maar telkens wekt hem meedogenloos het geschreeuw van de raven.

Toen ik gisteravond in de Kleine Zaal van het Concertgebouw mezzosopraan Sarah Walker de emoties van Wilhelm Müllers troosteloze jongeman hoorde weergeven, leek het alsof sommige muziek buiten het Festival Oude Muziek vogelvrij is verklaard. De fortepiano vervangen door een Steinway? Waarom niet. De pianist zal moeten toveren om het stalen ros net zo te laten zingen als zijn bescheiden voorganger en hij moet de oude registers (vooral de jengel in de sombere kwinten van Der Leiermann) compenseren door een subtiel touché, maar onmogelijk is dat niet. Pianiste Imogen Cooper slaagde er redelijk in, al vond ik haar soms te strak spelen. Het eerste lied, dat een Mässig tempo heeft, zette ze wel erg snel in, maar over het algemeen was de afwerking zorgvuldig en vulde ze de zangeres goed aan. Een vrouwelijk pianist om deze manlijke cyclus te begeleiden? Vanzelfsprekend, noten zijn sekseneutraal.

Maar een vrouw die over haar verdwenen Liebchen zingt, en droomt Von einer schönen Maid? Dat is onzin. In de toelichting verdedigt Sarah Walker zich door te stellen dat Winterreise gaat "over menselijke emoties en niet speciaal over mannen-emoties'. Daarmee ontkent ze de teksten van Wilhelm Müller, waarin de "ich' toch echt een man is. Met Walkers argument zou een bariton Isolde's Liebestod kunnen zingen.

Schubert bereikte in Winterreise een hoogtepunt in zijn liedkunst, dus ik kan me voorstellen dat Sarah Walker deze cyclus graag wil zingen. Maar dat doet ze dan maar in de studeerkamer. Haar interpretatie was overigens verbluffend. Als een standbeeld, uiterlijk onberoerd, zong ze de 24 liederen. Alle emoties lagen in haar stem. Het geluid is soms wat scherp, maar ze heeft een volledige beheersing over iedere noot die door haar keel glijdt. Daar zat echter tevens het bezwaar. Geen rimpeltje heb ik gehoord, niet de kleinste oneffenheid. Als ik mein Liebchen kwijt zou zijn, zou ik me wat meer laten gaan.