Door reisbureau geld en illusies kwijt

DEN HAAG, 22 OKT. “We moeten oppassen dat het vanavond geen Russell-tribunaal tegen de Vreemdelingendienst wordt. Misschien dat we in de toekomst daar eens een week voor kunnen uittrekken.” De cynische grapjes van de voorzitter van het panel, mr. J. Hofdijk, galmen onbegrepen door de kerk. Nadat zijn woorden in het Sranang Tongo vertaald zijn, vraagt een grijze heer of de volgende vertaling, gezien de afkomst van de meerderheid van de aanwezigen, niet in het "takki takki' maar in het Hindoestaans Surinaams gegeven kan worden.

Het Comité Gedupeerden hield gisteren in de Haagse Julianakerk een bijeenkomst voor de slachtoffers van een Haagse oplichter. De Haagse firma Vishnu verkocht vakantiereizen en verblijfsvergunningen. Minimaal 250 mensen, voor het grootste deel Hindoestaanse Surinamers, raakten niet alleen duizenden guldens kwijt, maar ook de illusie dat ze na de bemoeienis van directeur B.S. legaal in Nederland verkeerden. De Haagse hoofdinspecteur E. Grootaarts van de Vreemdelingendienst probeerde dat gisteren althans er in te hameren.

“Ik wil geen illusies wekken”, zei de Haagse politieman. “Van de mensen die bemiddeling van Vishnu hebben gevraagd, heeft maar een heel kleine minderheid recht op een verblijfsvergunning. Een grote groep is illegaal in Nederland.”

Zwijgend en bedrukt zitten de meest jonge vrouwen en mannen in de aula van de Haagse kerk. Cameraploegen en fotografen worden steeds gemaand niet de zijbeuk te filmen. Daar zitten de mensen die niet op tv willen. De zijbeuk is vol. Een vrouw vraagt in het licht van de camera's om begrip. “Denkt u zich eens de positie van de mensen in. Ze hebben alles wat ze hebben aan Vishnu gegeven. In Suriname hebben ze niks meer.”

B.S. (35), de baas van Vishnu, wordt omschreven als een playboy die in dure auto's Hindoestaanse meisjes het hoofd op hol bracht. Via de plaatselijke radio Sri Negra, die tot ver in de Randstad te beluisteren was, prees hij zijn reis- en bemiddelingsbureau aan. In een web van zogenaamd officiële contacten haalde S. zijn klanten binnen. Hij wekte de indruk met de politite te bellen en tijdens inleidende onderhandelingen werd hij zogenaamd opgebeld door mensen die een verblijfsvergunning hadden gekregen door zijn bemiddeling. Hij liet zijn klanten stapels afschriften zien en beloofde binnen twee dagen een visum en binnen zes weken tot drie maanden een Nederlands paspoort. Later zouden dan uitkering en werkvergunning volgen.

De slachtoffers kunnen zich nog steeds niet voorstellen dat zij bij de neus genomen zijn. S. had met politie en justitie contact, dat "wist' men. De VVD-fractie in de Tweede Kamer heeft de bewindslieden van justitie dan ook om een diepgaand onderzoek gevraagd naar deze aantijgingen van corruptie.

“Ik vraag oprecht uw medewerking”, roept Grootaarts de zaal toe. De politie heeft bewijzen nodig om de beschuldiging dat er corrupte ambtenaren op het stadhuis zitten hard te maken. Maar iedere concrete aanwijzing ontbreekt volgens hem nog.

Een oudere Surinaamse heer met wit haar richt zich tot de aanwezigen met de mededeling dat zij in een rechtsstaat zitten, “dus zal het recht zegevieren”. De man vraagt zich alleen af waarom S. weer op vrije voeten is. “Hij is accused, maar niet schuldig bevonden?” Grootaarts legt uit dat het gerechtelijk onderzoek tegen S. nog steeds loopt. Dat is ook een reden waarom Grootaarts hier zit, er is nog geen aangifte van oplichting gedaan. Een man vertaalt de antwoorden van de politieman in het Hindoestaans Surinaams. De woorden "paspoort', "vreemdelingendienst' en "illegalen' larderen zijn betoog.

Dat de politie honderden Surinaamse en tientallen Turkse en Marokkaanse paspoorten in handen heeft, bedrukt velen. Iemand vraagt hoe hij zijn paspoort kan terugkrijgen en, wil hij weten, bestaat de mogelijkheid dat hij restitutie van zijn geld krijgt?

Dat doet de Haagse politieman denken aan iemand die een miskoop heeft gedaan, “een mooie auto waar geen motor in zit.” Wie daarvoor verhaal komt halen bij de politie komt bedrogen uit. Het paspoort is daarentegen eigendom van de staat, maar tenzij er een bevel tot uitzetting tegen iemand loopt, kan degene die voor informatie bij de politie komt zijn paspoort gewoon terugkrijgen, belooft Grootaarts.

Maar met welke bewoordingen de politieman ook volhoudt dat wie vrijwillig bij de politie komt, ook vrijwillig kan vertrekken, het wantrouwen blijft. “Ze hebben met een bijl de deur ingeslagen”, vertelt iemand over een politie-actie. Grootaarts bevestigt dat bij een last tot binnentreding de deur opengebroken kan worden.

Een Nederlandse zaakwaarnemer voor de gedupeerden uit de beschuldiging dat de politie met de in beslag genomen adressenbestanden nu razzia's uitvoert. Iets wat door de politie met verontwaardiging van de hand gewezen wordt. “Er zijn al jaren geen gerichte acties op mensen”, aldus Grootaarts. Desondanks durven de slachtoffers van S. de straat niet meer op. Een van de meegekomen politiemannen zegt, de aula overziend, dat in deze zaak één ding duidelijk is: alle gedupeerden hebben willens en wetens op illegale wijze geprobeerd aan een verblijfsvergunning te komen.

    • Hans Moll