Kamski mist kans op vergelding tegen "perverse' Kasparov

TILBURG, 21 OKT. Vader Rustam Kamski moest bijna aan het beademingsapparaat. Had zoon Gata eindelijk de kans Gari Kasparov te verslaan, liet de 17-jarige tiener zijn grootste vijand in de schaakwereld ontsnappen naar remise.

Het gebeurde gisteren in Tilburg, in de derde ronde van het 15e Interpolis-toernooi. Kamski trof met wit wereldkampioen Kasparov, in de ogen van de Kamski's de meest perverse, schakende schurk op aarde, de 'Caligula' van de schaakwereld. Gewonnen had Gata nog nooit van zijn aartsrivaal. Zelfs nooit remise gespeeld. Het werd de hoogste tijd voor wraak.

Terwijl Timman en Karpov na anderhalf uur de stukken opborgen (1-2-1-2), Short met wit Barejev bedroog (1-0) en Kortsjnoi in razende tijdnood verstrikt raakte tegen Anand en afbrak in verloren stand, kreeg Kamski met wit op het bord wat hij met de computer en zijn secondant Polovodin in zijn bungalow in Oisterwijk had voorbereid: de scheveninger in het siciliaans. Kasparov speelde behoedzaam, nam de tijd en stond vrijwel constant een fractie minder. Niet direct dreigend, maar onaangenaam.

Kamski, vorig jaar met Ivantsjoek winnaar in Tilburg bij afwezigheid van Kasparov en Karpov, had het initiatief en ging op de 20ste zet in op een dubieus pionoffer van zwart. De wereldkampioen had kunnen afwikkelen naar een ongeveer gelijkstaand eindspel, maar wilde kennelijk meer. Hij rekende op compensatie voor het offer, maar kreeg er bitter weinig voor terug en raakte in grote tijdnood. In die fase kreeg Kamski zijn grootste kans. Zijn 35e zet (Tg1) was een tranenverwekker. Timman gaf direct Te1 aan als winnende zet.

Met een kwaliteitsoffer stelde Kasparov het halve punt veilig. Hoewel het Kamski's eerste half punt was tegen Kasparov, was het in de ogen van zijn vader een half punt te weinig. Hij pakte zoonlief niet al te zachtzinnig bij de schouder en sleurde hem bijna het gebouw uit.

Is Tilburg voor de Kamski's de plaats van de wraak, voor Timman is de Brabantse stad een kuuroord. De Amsterdammer moet er genezen van zijn verschrikkelijke ervaringen in Reykjavik. Karpov nam zondag gisteren de rol op zich van therapeut. Met zwart maakte hij het Timman in de Nimzo-indiër geen seconde lastig. Door zetherhaling wikkelde hij na 17 zetten af naar remise. De Moskoviet had amper een half uurtje bedenktijd verbruikt.

Helemaal gerust op een goed toernooi in Tilburg was Karpov niet na de slopende opening van de World Cup in Reykjavik, die hij samen met Ivantsjoek won. Hij riep parapsycholoog Zagainov op zich in Tilburg te melden. Zagainov was tijdens de jongste WK-match tegen Kasparov al lid van Karpovs delegatie. Hij hielp vroeger Kortsjnoi en was de steun en toeverlaat van de voetballers van de nationale selectie van de Sovjetunie tijdens de Europese titelstrijd in Duitsland. Hij slaagde er destijds niet in de Russen naar de Europese titel te praten. In de finale sloeg het Nederlands elftal toe (2-0).

Grote krachtsinspanningen liet Karpov in Tilburg nog achterwege. Hij nam genoegen met drie remises. Hij verdeelt in Brabant zijn tijd met schaken en het promoten van zijn biografie, die in eigen land de titel draagt 'Caissa is mijn zuster'. Het boek is al uitgegeven in het engels en de oud-wereldkampioen wil over een dag of tien de Nederlandse vertaling ten doop houden.

Short overblufte Barejev, de 24-jarige debutant uit St Petersburg, die in stijl en uiterlijk sprekend lijkt op de Karpov van pakweg twintig jaar geleden. De Engelsman beoordeelde zijn eigen witte stelling na vijftien zetten als totaal verloren. Hij schakelde over op wildwest-schaak en Barejev, die twee pionnen voor stond, ging op de loop. Hij holde zo hard achteruit dat hij op de 27ste zet over de rand van het bord duikelde (0-1).