Auto-partij wint zeven zetels; Uiterst rechts boekt winst in Zwitserland

GENÈVE, 21 OKT. In Zwitserland heeft de extreem-rechtse Auto-partij, ooit begonnen als een blij-dat-ik-rij-initiatief, een enorme winst geboekt in de parlementsverkiezingen.

Deze door sommige commentatoren als rariteit beschreven "tegenpartij' behaalde negen zetels bij de verkiezingen van gisteren, zeven meer dan in 1987. Drie andere ultra-rechtse splinterpartijtjes sleepten samen nog eens acht zetels binnen.

De winst voor uiterst rechts ging ten koste van het centrum; de Zwitserse kiezers hebben duidelijk blijk gegeven van een toenemende afkeer van de sinds 1959 regerende coalitie van vier partijen. De twee grootste regeringspartijen, de liberalen (FDP) en de christendemocraten (CVP) verloren respectievelijk zes en zeven zetels in de Nationale Raad. De conservatieve Volkspartij (SVP) verloor ook een zetel, terwijl de sociaaldemocraten (SPS), de vierde partij in de coalitie, drie zetels winst behaalde. De SPS is nu na de FDP (45 zetels) de grootste partij met 44 zetels. Samen kunnen de vier partijen nog steeds rekenen op 147 zetels in het parlement dat 200 zetels telt.

Tegen de Europese trend in gingen behalve extreem rechts ook de sociaaldemocraten, de socialisten en de Groenen licht vooruit. De verschillende Groene partijen, verdeeld in Realo's en Radicalen, wonnen er samen vier zetels bij. De Groenen komen daarmee op veertien zetels.

De controversiële Auto-partij is tegen toetreding tot de EG, wil lagere accijnzen op benzine, hogere snelheidslimieten, en kant zich tegen het asielbeleid met leuzen als “Das boot ist voll!”. Regeringsplannen om een milieubelasting te heffen op benzine en de snelheid op de autowegen te beperken zijn vele Zwitsers in het verkeerde keelgat geschoten.

“Het populisme wint ook in Zwitserland aan stemmen”, zo concluderen bezorgde commentatoren somber. Eén van hen vroeg zich gisteren af of Zwitserland wel Erneuungsfähig is, in staat zichzelf te vernieuwen: “Aan weerszijden van het midden kraaien de kleinere partijen victorie, maar in wezen blijft alles het zelfde”.

De coalitie van vier partijen die al bijna dertig jaar het land regeert zal niet of nauwelijks van samenstelling veranderen. Ook valt uit de resultaten door de toenemende versnippering nauwelijks een voor of tegen ten aanzien van de EG af te lezen.

Dan was een opiniepeiling hierover het afgelopen weekeinde duidelijker. Daarin sprak voor het eerst een kleine meerderheid van de Zwitsers, 55,3 procent, zich uit voor aansluiting bij de EG, een ruggesteun voor Zwitserse onderhandelaars die vandaag in Brussel met EG-ministers praten over een gemeenschappelijke Europese Economische Ruimte (EER). Geen mening heeft nog slechts negen procent van de ondervraagden (dit was bijna 20 procent in de laatste peiling). Opmerkelijk is dat in Franstalige kantons 70 procent van de ondervraagden instemmen met toetreding tot de EG, terwijl in Duitssprekend Zwitserland uitsluitend een krappe meerderheid (50,4 procent) is te vinden voor toetreding tot de EER.