Wisselwerking

Dit jaar is de bladenmarkt verrijkt met twee bladen voor de "gekleurde medelander', Full Color (ƒ 4,95) en Dignity (ƒ 6,95). Het laatste blad, deze week voor het eerst verkrijgbaar, wordt door uitgever-hoofdredacteur Charles Dissels in zijn voorwoord omschreven als het eerste glossy magazine met "black personalities': “Een magazine dat voldoet aan de specifieke behoefte van de doelgroep om de eigen interesses, dromen en wensen, ambities, idealen en gedachten breeduit geëtaleerd te zien.”

Dignity wil "emanciperend' zijn en richt zich daarom op de toonaangevende en geslaagde vertegenwoordigers “van de gekleurde gemeenschap in Nederland, Afrika, Amerika, overal waar mensen in beweging zijn”. Het succesverhaal over uitzendbureau Interfact, “geliefd onder Surinamers en Antillianen”, past daar uitstekend in. Evenals een beschouwing over Josephine Baker, wier leven nu wordt vertolkt door actrice Lynn Whitfield in een Amerikaanse film.

Het omslagverhaal van de eerste aflevering van Dignity is een interview met pedagoge, actrice en zangeres Gerda Havertong. Over integratie van etnische minderheden zegt ze: “Het gaat erom dat de mensen willen openstaan voor de totaliteit van de samenleving, dat iedereen die daar deel aan heeft bereid is ónvoorwaardelijk met elkaar om te gaan.” Ze prijst de verschijning van Dignity omdat die de "wisselwerking' kan bevorderen: “Jullie Nederlanders hebben nooit zo je best gedaan om echt iets van ons te begrijpen. Het blad zou een soort overkoepeling moeten worden tussen verschillende culturen.”

Het blad heeft een "shopping'-rubriek die in geen ander glossy magazine zou misstaan, en dat geldt ook voor de moderubriek, waarin de modellen zonder uitzondering "gekleurd' zijn. Het bevat opmaaktips voor “de vrouw met de donkere huid”: “Kies altijd sprekende kleuren: op de lippen worden ze nog donkerder. Gebruik echter geen felle tinten.” De kookrubriek geeft het recept voor “een oer-Surinaams gerecht”, Heri Heri, “een verzamelnaam voor het gerecht dat voornamelijk bestaat uit zoete aardvruchten als de geraffineerde zoete patate, de volle wortelknol van de cassave-plant, de purperkleurige napie en een combinatie van groene en zongerijpte bananen”.

De belofte dat het blad zich richt op "black personalities' wordt ruimschoots waargemaakt met portretten van de Surinaamse schilder Frank Creton (“Veel minder allochtone kunstenaars komen in aanmerking voor overheidssubsidies dan hun autochtone collega's”), van de eerste vrouwelijke wethouder (voor de PvdA in het stadsdeel Zuidoost te Amsterdam) Helen Burleson (“De werkloosheid onder mensen met een donkere huidskleur is nog te hoog”) en van hardloopster Nelli Cooman (“Een lekker gebakje, een ijsje, heerlijk Surinaams eten, het moet allemaal kunnen, ook voor een topsporter”).

In de rubriek "Podium' klaagt Dignity de geringe vertegenwoordiging aan van “de gekleurde medemens” in de Nederlandse media: “Ze zullen meer kleur in huis moeten halen, zodat hun redactie een ware afspiegeling vormt van de samenleving.” Als onze stem onvoldoende wordt gehoord bij de gevestigde media, vindt Dignity, dan laten we die wel klinken in een eigen blad. “Ons credo is dan ook:”, schrijft Charles Dissels, “respect komt voort uit kennis en erkenning van de eigen waardigheid en die van anderen.”

Ook in Full Color wordt vastgesteld dat culturele en etnische minderheden in de Nederlandse media niet aan hun trekken komen. De VPRO-televisie schrapte programma's, gepresenteerd door Guilly Koster en Johnny Kamperveen. De voormalige presentator van het programma Johnny constateert dat hij bij de VPRO niet “vanuit een gelijkwaardige positie” is behandeld: “Een zwart programma wordt geëvalueerd door witte mensen. Ze gaan me als zwarte mensen vertellen hoe ik het moet doen. (...) Ik vind het afschuwelijk om te praten in termen van zwart en wit. Maar in de praktijk werkt het zo.”

Full Color is de sobere evenknie van Dignity. Het blad is grotendeels in zwart-wit met steunkleur uitgevoerd en het laat ook minder succesvolle leden van de gekleurde gemeenschap in Nederland aan het woord. Waar Dignity als de dood lijkt om de keerzijde van het bestaan te belichten, geeft Full Color aardig inzicht in de problemen die een migrant in Nederland op zijn carrièrepad kan ondervinden. Twee “zwarte rectoren op witte scholen” komen aan het woord; rector Sonny Ramnewash van het Stevin College in Den Haag ondervindt geregeld ongeloof als hij zijn functie aan buitenstaanders bekend maakt: “Tijdens afspraken zeggen sommige mensen wel eens tegen me dat ze mij niet wilden spreken maar "de rector'.”

De hoofdredacteur van de ANP-radionieuwsdienst, Radjendre Khargi, betoogt in Full Color dat een redactie niet per se een afspiegeling moet zijn van de samenleving: “Mijn Surinamer-zijn is nooit een punt van discussie geweest. Het afspiegelingsidee is een mooie ideële gedachte, maar het is frustrerend om met die gedachte te werken en om vervolgens te constateren dat je het niet haalt.”

Het omslagverhaal van Full Color gaat in op de toekomstverwachtingen van Turkse en Marokkaanse meisjes. Het schooladvies dat zij krijgen, zo blijkt uit een enquête, ligt vaak beneden het niveau van hun capaciteiten. Een groeiende groep jonge vrouwelijke migranten heeft de ambitie om carrière te maken, in plaats van een gezin te bestieren.

Beide periodieken verdienen het om niet uitsluitend door leden van de "doelgroep' te worden gelezen.

    • Tom Rooduijn