Jan Timman beleeft mirakel

TILBURG, 19 OKT. Jan Timman had dringend een mirakel nodig. Gisteren viel er een uit de hemel. Het had de vorm van een vol schaakpunt. Urenlang keek de 39-jarige Amsterdammer met zwart tegen Anand in de tweede ronde van het Interpolis-toernooi tegen zijn tweede nederlaag aan. “Totaal verloren”, voorspelde gastgrootmeester Sosonko onheilspellend voor zwart. Het Brabantse wonder geschiedde na de eerste tijdnoodfase. De Indiër maakte op de 48e zet een grove blunder en zeven zetten later was het uit (0-1).

Door de overwinning kwam Timman op een uit twee. Hij voegde zich bij de achtervolgers op Kasparov. De wereldkampioen behield zijn honderd procent score door een zege op Kortsjnoi en nam een punt voorsprong op de rest van het veld. Barejev-Kamski en Karpov-Short eindigden in correcte remises.

Timman was gisteren lang het mikpunt van wrange grappen. “Hij is een goeie voor Feyenoord”, merkte een toeschouwer op, die de nederlaag tegen Anand zag aankomen. “Hij kan uitstekend op de nul spelen.” Het zag er inderdaad schrikbarend uit. Hij haalde weinig tot niets uit de Franse opening, had weinig speelruimte, verbrak op de damevleugel de samenwerking tussen zijn stukken en raakte in grote tijdnood.

Anand, de snelheidsduivel op het schaakbord, leunde tevreden achterover. Hij had de knock out in beide handen, laste wat plaagstootjes in en dwong zwart tot een overhaaste terugtocht. Zwart hing hulpeloos in de touwen. “Het was verloren”, besefte Timman, die rood aangelopen vocht voor wat hij waard was.Anand bezondigde zich aan teveel frivoliteiten. Timman overleefde de tijdnoodfase, maar stond in het eindspel van toren en loper met zeven pionnen nog steeds minder.

“Anand speelde een te snel tempo”, gaf Timman later aan. “Hij nam de tijd niet. Was ervan overtuigd dat hij zou winnen.” Zo overtuigd dat hij zelfs onbezonnen begon te spelen. En daardoor alsnog verslagen werd door Timman. Anands 48e zet was een blunder van jewelste. En Timman sloeg als een bliksemschicht toe. Hij kon het mirakel wel gebruiken. Na zijn onthutsend slechte ervaringen in Reykjavik en het verlies tegen Kasparov in de openingsronde. Het was zijn eerste overwinning op Anand in zijn loopbaan. Na drie ontmoetingen is de onderlinge score gelijk. Hij verloor in Linares, remiseerde in Novi Sad en won in Tilburg. Alles met zwart. “Een van de merkwaardigste partijen uit de geschiedenis van dit toernooi”, vatte Sosonko het duel samen. “Onvoorstelbaar eigenlijk.”

Minder onvoorstelbaar was het verlies van Kortsjnoi met zwart tegen Kasparov, al had de bejaarde Zwitser remise in handen. Door een lichtvaardige manoeuvre van zwart (6. c4) kwam wit met duurzaam voordeel uit de opening. Kasparov stuurde aan op tijdnood van zijn opponent. Het zelfde wapen waarmee Timman in Brussel in de kwartfinales van het kandidatentoernooi afrekende met Kortsjnoi. Vanaf de 20e zet moest de Zwitserse vechtjas vluggeren. In die fase bleef hij lang overeind. Maar de fout volgde onvermijdelijk. Twee zetten voor de tijdcontrole beging hij een kapitale vergissing. Kasparov gaf mat in acht.