Gemenebest heft sancties Zuid-Afrika voor deel op

HARARE, 19 OKT. De lidstaten het Gemenebest hebben gisteren op hun conferentie in Harare besloten om enkele sancties die van kracht waren tegen Zuid-Afrika te beëindigen. Het verbod op reizen, luchtverbindingen, culturele contacten en sportuitwisselingen zal worden opgeheven, zo maakte de Indiase premier Narasimha Rao gisteren bekend.

Groot-Brittannië, dat het in het recente verleden herhaaldelijk aan de stok had met andere overwegend uit de Derde wereld afkomstige Gemenebest-leden over de kwestie van de sancties tegen het apartheidsbewind, tekende onmiddellijk bezwaar aan tegen deze bescheiden stap en drong aan op verdergaande besluiten. Londen zou graag zien dat ook het verbod op investeringen in Zuid-Afrika wordt opgeheven. De Britse premier John Major waarschuwde dat Zuid-Afrika pas tegen het einde van de jaren negentig ten volle zou profiteren van buitenlandse investeringen indien deze sanctie niet snel zou verdwijnen. Volgens hem vergen investeringen geruime tijd alvorens de bevolking hiervan de positieve gevolgen van ondervindt.

De overige lidstaten, daartoe onder andere aangespoord door de ook op de conferentie aanwezige ANC-leider Nelson Mandela, geven er evenwel de voorkeur aan om de overige sancties, waaronder het investeringsverbod, voorlopig te handhaven. Ze willen de strafmaatregelen geleidelijk opheffen, afhankelijk van het begin en het verloop van overleg tussen de blanke Zuidafrikaanse regering en vertegenwoordigers van de zwarte meerderheid over een nieuwe constitutie.

Major heeft Mandela er tijdens een vertrouwelijk onderhoud op gewezen dat een door het Gemenebest en het ANC gewenste gefaseerde opheffing van de sancties er op neerkomt dat het ANC “sancties aan zichzelf oplegt” gedurende de gemengde overgangsregering die Zuid-Afrika naar verwachting zal besturen.

De regeringsleiders van de Gemenebest-staten, die gisteren een vriendschappelijke cricketwedstrijd hielden, zullen zich dit weekeinde niet alleen nader beraden over de kwestie Zuid-Afrika maar ook over de toestand van de mensenrechten in hun eigen land.

In het centrum van Harare gebruikte de politie gisteren voor de tweede achteenvolgende dag traangas om een menigte van studenten uit elkaar te drijven die van plan waren te demonstreren tegen wat zij beschouwen als de hypocrisie van hun president, Robert Mugabe. Zij achten het ongepast dat deze een conferentie over mensenrechten voorzit terwijl hij volgens de studenten een bijzonder autocratisch bewind voert in eigen land. (AP, UPI)