Fel debat in Duitse Bondsdag over asielkwestie

BONN, 19 OKT. In een soms ongekend emotioneel debat zijn de grote fracties in de Bondsdag elkaar gisteren te lijf gegaan over de juiste opzet van asiel-procedures en de politieke verantwoordelijkheid voor de golven van vreemdelingenhaat overal in Duitsland.

Uit een opiniepeiling van de Duitse televisie blijkt dit probleem nu hét thema voor de Duitse bevolking, waarvan een groeiende meerderheid de vijandigheden jegens buitenlanders afkeurt. Zestig procent heet “echte” asiel-zoekers welkom, 50 procent zegt "ja' tegen een cultureel meer gevarieerde maatschappij. De huidige regeringscoalitie (CDU-CSU en FDP) heeft in de enquête weer een (kleine) meerderheid, rechtsradicale partijen blijven in de peiling ver beneden de kiesdrempel van vijf procent.

Dat de Duitse politie scherper optreedt tegen agressie jegens buitenlanders wordt merkbaar uit haar preventieve invallen in woningen en vergaderplaatsen van rechtsradicalen in twaalf gebieden, vooral in Oost-Duitsland. In Chemnitz en Dresden bijvoorbeeld werden donderdag en vrijdag tientallen verdachten gearresteerd en wapens en nazi-propaganda in beslag genomen.

In de Bondsdag typeerde minister Wolfgang Schäuble (binnenlandse zaken, CDU) het rechtsradicale geweld tegen buitenlanders gisteren als “een schande voor ons land”. Zijn FDP-collega Klaus Kinkel (justitie) zei dat hij “beschaamd én woedend” is over de terreur van de "skinheads' en andere (jonge) neonazi's.

De SPD verweet de CDU-CSU in het Bondsdag-debat dat zij - als parlementaire minderheid, want tegen de zin van SPD en FDP - principieel blijft vasthouden aan de noodzaak van Grondwetswijziging als voorwaarde voor een bekorting van de nu vaak jarenlange asiel-procedures. Vorige week is tussen de grote partijen afgesproken dat die procedures per 1 januari 1992 tot maximaal zes weken worden bekort, inclusief een beroepsperiode van twee weken. Voorts werd afgesproken dat in alle Duitse deelstaten centrale opvangcentra voor asielzoekers zullen worden gebouwd, of kazernes voor dat doel zullen worden verbouwd.

Het verst in het felle Bondsdagdebat ging mevrouw Hertha Däubler-Gmelin, die juridisch specialist en vice-voorzitter van de SPD is. Zij noemde Volker Rühe, secretaris-generaal van de CDU, een Schreibtischmörder, een term die wordt gebruikt voor Duitsers die in de Tweede Wereldoorlog op afstand de politieke of administratieve verantwoordelijkheid hadden voor nazi-misdaden op grote schaal. Zij moest deze term terugnemen van Bondsdagvoorzitter Rita Süssmuth, die ervoor waarschuwde dat deze stijl van debatteren, en de trage besluitvorming, het vertrouwen in "de politiek' dreigen aan te tasten.

Mevrouw Däubler had gedoeld op Rühe's agressieve campagne tegen de “dubbele tong” van de SPD, die volgens hem op lokaal en regionaal niveau heel anders praat over het asielbeleid dan in Bonn. Rühe sprak in dit verband eerder al openlijk over “SPD-asylanten”.

SPD-politici op lokaal en regionaal niveau verwijten hun partijvrienden in Bonn inderdaad soms dat zij onvoldoende oog hebben voor hun problemen bij de opvang en begeleiding van asielzoekers in hun dagelijkse bestuurswerk. De SPD, die in negen van de zestien Duitse deelstaten regeert, vreest bovendien dat als de vorige week afgesproken maatregelen straks niet goed functioneren, of als de geplande opvangcentra niet tijdig klaar of niet adequaat blijken, de CDU-CSU zal gaan profiteren van het ongenoegen onder de Duitse bevolking daarover. Dat veel regionale en nationale CDU-CSU-politici zich sceptisch uitlaten over deze Sammellager, zoals zij donderdag nog eens deden in de Bondsraad, ziet de SPD mede als het reserveren van een soort tactische optie voor straks.

Het resultaat van de periodieke opiniepeiling van de Duitse televisie, de zogenoemde Politbarometer, liet gisteravond zien dat een meerderheid van de ondervraagden (56 procent) net als de CDU-CSU voor Grondwetswijziging is (aanhangers CDU-CSU en FDP elk 61 procent, SPD-aanhangers 50 procent). Bijna de helft van de ondervraagden deelt de CDU-CSU-kritiek op de geplande concentratie van asiel-zoekers in aparte opvang-oorden.