Koers KLM schiet omhoog; hoop op samenwerking BA

AMSTERDAM, 18 OKT. KLM was vanmorgen de grote winnaar op een iets lagere Amsterdamse effectenbeurs. Analisten omschreven een mogelijke samenwerking met British Airways als “een briljante strategische zet”.

AMSTERDAM De koers van KLM schoot vanmorgen na opening omhoog. KLM, dat gisteren sloot op 37,10 gulden, was omstreeks het middaguur 1,60 gulden hoger. Handelaren zeiden dat de omzetten in KLM hoog waren. De CBS-stemmingsindex (slot: 90,5) was om 13.00 uur 0,3 punt lager.

Volgens handelaren was de koerswinst gedeeltelijk het gevolg van short-covering (dekkingsaankopen) vanuit de optiebeurs.

Ook op de optiebeurs, waar de handel verder vooral in het teken stond van de belangrijke oktober expiratie, was KLM vanmorgen favoriet met een score van 5.000 opties. In dit fonds waren beleggers massaal actief in calls (recht binnen vastgestelde termijn aandelen te kopen).

De koerswinst volgde na het bericht dat KLM en British Airways (BA) met elkaar in gesprek zijn over verregaande samenwerking. Kort na opening bereikte KLM een hoogste koers van 39,80 gulden, zeker zeven procent hoger dan het slot gisteren. “De top is nu voorlopig bereikt”, aldus een handelaar.

Op de beurs werd al dagenlang gespeculeerd over een een mogelijke samenwerking tussen BA en KLM via KLM's strategische belang in North West Airlines (20 procent). Vooral vanuit de VS en Groot-Brittannië was er veel vraag naar KLM. Eerder stond KLM al in de belangstelling als gevolg van de hogere dollar en de problemen bij Air Holland.

BA zou via een overeenkomst met de KLM toegang kunnen krijgen tot de belangrijke Amerikaanse markt. KLM verkreeg door het belang in North West belangrijke landingsrechten in de VS. Analisten wijzen erop dat BA, KLM en North West samen een omvangrijktransatlantisch netwerk zouden kunnen creëren.

Bovendien zou BA, de op één na grootste luchtvaartmaatschappij in Europa met een aandeel van 13 procent, KLM de mogelijkheid bieden de activiteiten in Europa verder uit te breiden. KLM neemt nu circa drie procent van de Europese markt voor zijn rekening.

In de Europese luchtvaartwereld is op het moment sprake van een koortsachtige fusie- en samenwerkingsgolf vóór de deregulatie van de luchtvaart in 1993. Eerdere pogingen van BA voor samenwerking met het Belgische Sabena werden opgehouden als gevolg van politieke problemen.

De internationale luchtvaart beleefde dankzij de Golfcrisis een van de moeilijkste jaren in de geschiedenis. British Airways en KLM gebruikten de crisis om reorganisaties door te drukken. Maar BA lijkt daarin tot nu toe meer succesvol. In de vergelijking met BA blijft KLM vooral achter bij de verhouding tussen omzet en aantal werknemers. Vergeleken met BA genereerde een werknemer van KLM in het boekjaar 1989-1990 bijna 36.000 ecu (2,3 gulden) minder aan omzet, terwijl de loonkosten per werknemer voor beide maatschappijen gelijk waren: 32.000 ecu.

Philips, dat gisteren al negen dubbeltjes verloor op 33,90 gulden, moest verder terug. Omstreeks het middaguur was de koers tachtig cent lager, vooral als gevolg van verkopen van kleine beleggers. President Jan Timmer waarschuwde gisteren voor een al te groot optimisme over de resultaten in de tweede helft van het jaar. Philips publiceert de resultaten over het derde kwartaal op 30 oktober.

Fokker kreeg er vanmorgen weer van langs. De grote verwatering van het aandelenkapitaal die de beleggers boven het hoofd hangt bij een grote emissie duwde de koers nog eens 1,30 gulden naar beneden.

Elsevier, dat de afgelopen dagen kon stijgen op buitenlandse vraag, moest weer inleveren en noteerde een verlies van negentig cent. Nedlloyd zag de koers twee kwartjes aantrekken, maar Internatio moest een gulden prijsgeven. Air Holland, waar redder Langendijk inmiddels 10 miljoen van de benodigde 25 miljoen bijeen zou hebben gegaard, boekte een winst van dertig cent.

NEW YORK Een scherpe daling van de obligatiekoersen na onverwacht hoge inflatiecijfers veroorzaakte winstnemingen op Wall Street, dat woensdag nog een koersrecord van 3.061,72 punten boekte. Het Dow Jones industrieel gemiddelde sloot 8,72 punten lager op 3.053,00. Analisten wezen erop dat de koersverliezen beperkt waren. “De trend is nog altijd opwaarts”, aldus een van hen.

LONDEN Een teleurstellende inschrijving op een claimemissie van een groot voedselconcern en een lager slot op Wall Street zorgden vanmorgen voor een verdeelde stemming op de beurs in Londen. Het FT-100-koersgemiddelde (slot: 2.588,7) was omstreeks het middaguur 2,5 punt hoger.

FRANKFURT De aandelenkoersen in Frankfurt openden vanmorgen lager, vooral als gevolg van winstnemingen in de auto- en staalsector. Het Dax-30-koersgemiddelde (slot: 1.564,51) was 6,26 punten lager.

TOKIO Tokio sloot vanmorgen scherp hoger na een uitspraak van K. Miyazawa, die wordt getipt als de nieuwe Japanse premier. Miyazawa zei een voorstander te zijn van een renteverlaging om de economie te stimuleren. Het Nikkei-225-koersgemiddelde sloot 454,97 punten hoger op 24.894,82.