VS en NAVO terughoudend over leger EG

WASHINGTON - TAORMINA, 17 OKT. De Verenigde Staten en de NAVO hebben uiterst voorzichtig gereageerd op het Frans-Duitse voorstel voor een Europees leger en voor een eigen buitenlands en veiligheidsbeleid van de Europese Gemeenschap.

De meeste EG-landen steunen het gisteren gelanceerde plan. Groot-Brittannië is de belangrijkste tegenstander. De VS steunen allang het idee van een Europese "veiligheidsidentiteit', maar het moet "aanvullend' zijn op de NAVO en geen nadelig effect op het bondgenootschap hebben, zei een woordvoerder van het ministerie van buitenlandse zaken in Washington. Gisteren bleek overigens dat bondskanselier Kohl en president Mitterrand sinds eind juli actief aan hun voorstel hebben gewerkt en daarbij de Amerikaanse regering hebben ingelicht.

De vandaag begonnen bijeenkomst van NAVO-ministers van defensie in het Siciliaanse Taormina wordt in sterke mate beheerst door het Frans-Duitse voorstel. De Duitse minister van defensie, Gerhard Stoltenberg, wees erop dat het voorstel geen wijziging betekent voor de toewijzing van Duitse troepen aan de NAVO.

Aanwezige NAVO-functionarissen zeiden dat ze er gelukkig mee zouden zijn als de Europeanen een militaire macht zouden opzetten die ook buiten het verdragsgebied kan opereren. Maar ze zijn bezorgd dat Frankrijk met het voorstel voor een Europees leger het gezag van de NAVO wil ondermijnen door van de Europese defensie een puur Europese zaak te maken, met uitsluiting van de Amerikanen dus. Frankrijk is niet bij het overleg op Sicilië vertegenwoordigd, aangezien het geen deel uitmaakt van de militaire organisatie van de NAVO.

NAVO-secretaris-generaal Manfred Wörner zei vandaag in een vraaggesprek met de Franse krant Le Figaro: “Ik ben altijd voor een Europese pijler binnen de NAVO geweest, maar volgens het oprichtingsverdrag van de NAVO uit 1949 moet het bondgenootschap het centrum blijven waar besluiten over veiligheid worden genomen.”

Groot-Brittannië heeft het Frans-Duitse voorstel afgewezen, omdat het volgens Londen “geen zin heeft te dupliceren wat de NAVO doet”. De Britten deden twee weken geleden samen met Italië een eigen voorstel voor een Europees veiligheidsbeleid. Maar Italië steunt het Frans-Duitse idee wel. Volgens de Italiaanse minister van buitenlandse zaken, Gianni De Michelis, is er nauwelijks een contrast tussen het Frans-Duitse en het Brits-Italiaanse plan.

Pag 5:

Rome steunt voorstel

Na afloop van een gesprek gisteren met zijn Franse collega Dumas zei De Michelis tegen Italiaanse journalisten dat de twee plannen “convergent” zijn. De essentie van het Brits-Italiaanse plan is volgens De Michelis dat Italië Groot-Brittannië heeft overgehaald om voor het eerst het principe van een gemeenschappelijke Europese defensie te aanvaarden.

De Michelis had al eerder bestreden dat het Brits-Italiaanse plan een veel grotere rol reserveert voor de NAVO. “Wij zeggen zeker dat rekening moet worden gehouden met de NAVO-lijn”, had hij dinsdag gezegd in een vraaggesprek met La Stampa. “Maar de Westeuropese Unie zal het besluit nemen, volgens het mandaat van de Twaalf. Er is in onze verklaring een evidente asymmetrie ten gunste van de Gemeenschap.”

In dit vraaggesprek suggereerde De Michelis dat Rome en Londen een tegenwicht wilde bieden in de EG. “Er is nu niet meer één as in Europa. Het is misschien een goed teken dat er, nu we ons voorbereiden om een verenigder maar ook groter Europa, niet alleen Frans-Duitse documenten circuleren, maar ook Italiaans-Britse.”

Maar gisteren zei hij dat “Italië hetzelfde standpunt heeft als Frankrijk en Duitsland.” Alle misverstanden hierover zouden moeten weggenomen om de ontmoeting tussen premier Andreotti en president Mitterrand, vandaag en morgen in Viterbo.

Een belangrijk probleem op de weg naar een gemeenschappelijke Europese defensie is volgens De Michelis de besluitvorming. Hij zei dat Italië met Frankrijk, Duitsland en Spanje een gekwalificeerde meerderheid voldoende vindt, terwijl Groot-Brittannië staat op unanieme beslissingen.