Bloemenbranche ontdekt de computer; Grappenmakers die niet willen betalen, krijgen geen kans.

VEENENDAAL, 16 OKT. Tussen de biedermeiertjes, boeketten en het fraaie glaswerk verwacht de klant bij de bloemist niet direct een personal computer met modem, printer en beeldscherm.

Toch zijn de bloemisten-winkeliers in hoog tempo bezig om te schakelen op het gebruik van die moderne apparatuur. In de bloemenbranche zijn er, inclusief bloemenstalletjes, over het hele land circa 5.000 verkooppunten. De vereniging van bloemisten-winkeliers telt cicra 1.850 leden, van wie er 1.800 zijn aangesloten bij Fleurop. Via Fleurop kunnen deze bloemisten op jaarbasis 1,2 à 1,5 miljoen orders afhandelen voor een "bloemetje op afstand'. Bij een gemiddelde prijs van ƒ 30 per bestelling is hiermee op jaarbasis een omzet gemoeid van om en nabij de vijftig miljoen gulden.

Om die omvangrijke stroom orders in goede banen te leiden, hebben de bij Fleurop aangesloten leden zich verbonden in het automatiseringsproject "Bloemtel'. Met een start- en ontwikkelingssubsidie van iets meer dan 1 miljoen gulden van Economische Zaken zijn de Fleurop-bloemisten er in geslaagd via de computer samen te werken. De subsidie van EZ komt uit een speciaal potje dat erop gericht is de moderne informatietechnologie ook bij het midden- en kleinbedrijf ingang te doen vinden.

Vanaf april-mei van dit jaar schakelen in heel Nederland bloemisten nu over op de personal computer en het is de bedoeling dat alle leden nog voor de grote drukte van de kerstdagen - de periode met een gemiddeld dubbele maandomzet - zijn aangesloten op "Bloemtel'. Twijnstra & Gudde tekent voor de organisatorische begeleiding van deze omschakeling, die niet iedere individuele bloemist-winkelier gemakkelijk valt.

"Bloemtel' werkt in de praktijk eigenlijk vrij eenvoudig: de klant wil bloemen sturen naar iemand die niet woont in het "verzorgingsgebied' van zijn eigen bloemist. Deze neemt de order aan, tikt hem in op zijn pc in de winkel. De order gaat naar een "moeder'-computer in Heerlen, die per etmaal 10.000 orders kan verwerken. Vandaar wordt de order doorgestuurd naar de pc van de verre collega die de bestelling verzorgt. De financiële afwikkeling en verantwoording loopt via de centrale van Fleurop in Veenendaal en het kost de klant niets extra. Met deze centrale positie is Fleurop de grootste orderorganisatie in de bloemisterij.

Het afwikkelen van deze interlokale orders per modem neemt de bloemist veel geregel en getelefoneer uit handen. De initiatiefnemers rekenen erop dat zij de kosten van hun nieuwe werkwijze kunnen bestrijden uit te realiseren besparingen. Kostte vroeger het interlokaal doorgeven per telefoon van een bestelling al vlug vier telefoon-tikken, met "Bloemtel' via de pc kan dat beperkt blijven tot één tik. Bij vijftien cent per tik en meer dan een miljoen bestellingen per jaar werkt al vlug de wet van de grote getallen. En dat des te meer als PPT Telecom nog eens op het idee mocht komen de telefoontarieven te verhogen.

Om het onderlinge orderverkeer van minuut tot minuut te bewaken, is er in Assen een zogenoemde "help-desk' ingericht. Bij het automatiseringsbedrijf WKM Automatisering in Assen, die voor de programmatuur zorgde, bewaken zeven mensen permanent de orderstroom en zij kunnen de bloemist onmiddellijk waarschuwen als er iets dreigt mis te gaan. Deze "help-desk' is zes dagen per week te bereiken tot half acht 's avonds. Met die uitgebreide service moet het laatste restje tegenzin bij de individuele bloemist snel kunnen verdwijnen.

Om de orders kriskras door het hele land accuraat en snel te kunnen afhandelen, moeten de deelnemers beschikken over de laatste gegevens van hun collega's. Via de "moeder-computer' in Heerlen kunnen mutaties in het bestand (adressen, telefoon-fax- en bankrekeningnummers) snel worden aangebracht. Alle leden worden via de moeder-computer van dag tot dag op de hoogte gehouden. De oude, en verouderende, kaartenbak kan aan de kant.

Ook mededelingen zoals een regeling voor sluitingstijden op feestdagen kunnen snel aan de leden worden doorgegeven. De personal computer werkt zo ook als elektronische brievenbus voor de hele branche. Per individuele bloemist kan het aantal orders variëren van 25 tot al vlug enkele honderden per maand. Daarom is het handig dat de Fleurop-centrale in Veenendaal maandelijks, ook via de pc, een overzicht van de afgewikkelde orders naar de leden stuurt.

Op dit moment zijn er al meer dan 800 bloemisten aangesloten bij "Bloemtel', en het gaat nu echt hard. Om de over het hele land verspreide bloemisten snel met de apparatuur te leren werken, is gekozen voor een eenvoudige oplossing. De directeur van het Asser computerbedrijf WKM, Bert Wiekema, was in een vorig bestaan zelf jarenlang bloemist, en hij heeft een sterke voorkeur voor eenvoudige en op de praktijk afgestemde oplossingen. Hij kocht een grote touringcar en daarin zijn tien pc's met toebehoren geïnstalleerd. Deze bus bezoekt bloemisten in het hele land. De opzet van de instructie is zo eenvoudig en de apparatuur zo gebruiksvriendelijk dat de bloemist aan één middag genoeg moet hebben om de zaak onder de knie te krijgen. Na die instructie wordt meteen de volgende dag de pc met modem en printer in zijn zaak geïnstalleerd.

Het modem is speciaal voor "Bloemtel' ontwikkeld om averij in de relatie met de klant en met de collega-bloemisten te voorkomen. Alleen de deelnemers in "Bloemtel' hebben toegang tot de moeder-computer. Grappenmakers die een verre oom of tante willen verrassen zonder daarvoor te betalen, krijgen geen kans. De pc, een Zenith AT 286, is speciaal gekozen omdat deze goed bestand is tegen de hoge luchtvochtigheid, tot 85 à 86 procent, die zich in een bloemenzaak kan voordoen. De moedercomputer, waarin alle bestellingen binnenkomen, is ontwikkeld door Philips.

Om de drempel voor de deelnemers zo laag mogelijk te houden is niet gekozen voor de aanschaf van pc, modem en printer. Zo'n pakket kost al vlug vijf- tot zevenduizend gulden. Leasen bleek aantrekkelijker. Opmerkelijk, althans in de computerbranche, is hierbij de termijn van vijf jaar. Per maand komt dat neer op ƒ 79,75. De bedenkers van "Bloemtel' gaan ervan uit dat dit bedrag overkomelijk is, gelet op de te verwachten kostenbesparing en het gemak ervan.

Het systeem is zo ontworpen dat later ook de voorraadadministratie, de boekhouding en een systeem om snel zaken te doen met de groothandel mee gestuurd kan worden. Via het modem kunnen de bloemisten rechtstreeks toegang krijgen tot veilingen. Ook een "database' van planten en bloemen met voorschriften voor de verzorging is mogelijk. Als de klant dan een plant koopt of bloemen, is het een koud kunstje om een plak-etiketje uit te printen met naam, prijs en tips voor de verzorging.

De introductie van de nieuwe apparatuur prikkelt innoverende bloemisten tot tal van nieuwe toepassingen. Pieter Rasser, bloemist in Leiderdorp, en lid van de stuurgroep die zijn collega's heeft meegekregen in de eerste fase van de orderverwerking, kent nog wel meer toepassingen. Het maken van een tekst op een graflint is een tijdrovend en secuur werkje, waarbij natuurlijk geen fouten mogen worden gemaakt. Rasser doet dat nu via zijn pc. Met een speciaal programma kan hij via zijn pc en printer linten bedrukken.

De komst van de computer in de winkel kan de bloemist ook een beter inzicht verschaffen in de eigen bedrijfsvoering. Hij kan afscheid nemen van een al te primitieve bedrijfsadministratie. In dit traject zijn grote kostenbesparingen mogelijk. Rasser: “Bij mijn bank moet ik nu voor een handmatige overschrijving al ƒ 1,90 per keer betalen. Dat kan dus aardig oplopen.” Via pc en modem ligt telebankieren voor de hand, ook voor de bloemist in zijn winkel. “Maar dat komt nog wel”, zo verzekert Rasser. “Met de geautomatiseerde orderverwerking via "Bloemtel' zetten wij een eerste, grote stap, en dat is zeker niet de laatste.”