"Tegenhouden kantoren door Rijk kost banen'

UTRECHT, 15 OKT. De Rijksoverheid brengt de werkgelegenheid in gevaar doordat zij de vestiging van nieuwe kantoren tegenhoudt. Rijksambtenaren willen gemeenten en provincies alleen nieuwe kantoren toestaan bij stations, maar in Nederland zijn nog onvoldoende van deze locaties. Wanneer het Rijk het beleid voortzet, zullen ondernemingen naar het buitenland moeten uitwijken.

Dit zegt C.J. van den Oosten, lid van het college van gedeputeerde staten voor VVD van de provincie Utrecht.

De problemen zijn ontstaan door de aangescherpte Vierde Nota Ruimtelijke Ordening, in de wandelgang bekend als de Vinex (Vierde Nota Extra). De nota komt in november in de Kamer, maar rijksinspecteurs hanteren de richtlijnen uit de nieuwe nota nu al. “Formeel hebben de rijksinspecteurs een adviserende functie voor Gedeputeerde Staten, maar door de mogelijkheid van schorsing hebben ze in feite de stok al uit de zak gehaald,” zo meent Van den Oosten.

Mobiliteitsbeperking staat in de nota voorop. Arbeidsintensieve kantoren krijgen alleen in de directe nabijheid van stations - op zogenoemde A-locaties - een vergunning. “Negentig procent van de beschikbare grond voor kantoren in Nederland voldoet niet aan de eisen voor een A-locatie”, zo heeft Van den Oosten berekend. Er blijft daardoor veel te weinig over. Vorig jaar is 435 hectare verkocht in de Randstad en er is voor dit jaar maar 154 hectare aan A-locatie beschikbaar.

Hij is boos omdat het Rijk een stokje probeerde te steken voor de vestiging van het Britse farmaciebedrijf Glaxo in Zeist. Mede door zijn smeekbede en van van de gemeente aan het adres van het ministerie van Volkhuisvesting en Ruimtelijke Ordening zijn 375 arbeidsplaatsen voor Zeist gered, zo meent hij. Eerder kwamen problemen in het nieuws in Veenendaal en in Zoetermeer.

Van Oosten: “De Rijksinspecteur in Utrecht had een bezwaarschrift ingediend tegen de vergunning die de gemeente Zeist had afgegeven. De vestiging van Glaxo zou niet meer voldoen aan nieuwe richtlijnen voor het beperken van de mobiliteit. Met wat millimeteren hebben we kunnen aantonen dat er maar 740 van de 8200 vierkante meter oppervlak teveel was en daarom heeft het Rijk afgezien van schorsing,” aldus Van den Oosten.

“Ik voorzie grote tekorten aan beschikbare kantoorruimte. In onze provincie wil Nieuwegein bijvoorbeeld 120.000 vierkante meter grond uitgeven, maar er ligt nu al een bezwaarschrift van het Rijk. We zullen mede daardoor er niet in slagen nieuwe werkgelegenheid aan te trekken. In de provincie Utrecht is de werkloosheid de afgelopen zeven jaar constant gebleven door gemiddeld zo'n tienduizend nieuwe banen per jaar. Dat haalt Utrecht de komende jaren niet,” zo vreest Van den Oosten.

“Op zichzelf verdient het beleid van het Rijk om wonen en werken zo dicht mogelijk bij elkaar te brengen ondersteuning. Maar het is onjuist dat de regering kantoren aan de snelweg ontmoedigt, terwijl er nog onvoldoende stationslocaties gereed zijn.”

“In Utrecht duurt het bijvoorbeeld nog ten minste vijf jaar voordat het stadsplan gestalte kan krijgen. In Amersfoort duurt het vier à vijf jaar voordat de eerste paal de grond in kan gaan van een ambitieus stadsproject. In de Amersfoortse binnenstad moeten ruim 2000 nieuwe woningen en 200.000 vierkante meter kantooroppervlak verrijzen voor een somma van 1,7 miljard gulden.

Bijkomend probleem is dat het creëren van stationslocaties voor gemeenten zeer kostbaar is. “Het aankopen en saneren van gronden in binnensteden is veel duurder dan in buitengewesten. Dat confronteert gemeenten met grote exploitatietekorten. Daarvoor geeft het Rijk geen extra geld. In Amersfoort gaapt een gat in de begroting van zestig miljoen gulden. Het zou terecht zijn wanneer de gemeente dit tekort aanzuivert”, aldus Van Oosten. De andere mogelijkheid is dat de gemeente het tekort verhaalt op de bewoners en daar wil Amersfoort niet aan.