Dit is een artikel uit het NRC-archief De artikelen in het archief zijn met behulp van geautomatiseerde technieken voorzien van metadata die de inhoud beschrijven. De resultaten van deze technieken zijn niet altijd correct, we werken aan verbetering. Meer informatie.

Politie, recht en criminaliteit

Moeilijke woorden

Kundig tekent Hieke Jippes de sfeer tijdens Thatchers verschijnen op het partijcongres te Blackpool (NRC Handelsblad, 10 oktober). Jammer dat zij in haar laatste alinea struikelt.

“Hij [...] ging meteen als eerste weer zitten. Apoplex van woede. [...] Glimlachend blikte ze de telelenzen in, het toonbeeld van beheerste beschaafdheid, het voorbeeld van een goed verliezer en een paradigma voor dat attribuut van de stiff upperlip [...].”

Een woord "apoplex' bestaat niet; het bijvoeglijke naamwoord bij apoplexie (een zelfstandig naamwoord van Griekse oorsprong) is apoplectisch. De correspondente heeft zich kennelijk laten verleiden door schijnbare analogie met perplex (een bijwoord van Frans-Latijnse oorsprong). Paradigma betekent weliswaar "voorbeeld', maar alleen in bepaalde "technische' zin: zie het woordenboek. In het onderhavige verband is gebruik van dit woord op z'n best pedant.

Een kop in dezelfde krant roept ons toe: "Concerns zijn faliekant tegen Europese OR'. Faliekant (klemtoon op de eerste lettergreep!) betekent "fout'; gebruik van dit oorspronkelijk Nederlandse woord in de betekenis van "ronduit' of "vierkant' is een veel voorkomende domheid, die déze krant niet zou mogen begaan. Gelukkig is het wèl correct gespeld, met ie. Het juiste "moeilijke' woord is mordicus.

Op pagina 4 vergast Raymond van den Boogaard ons op een koddig malapropisme: “De soldaten van het Joegoslavische leger blijven op een eerbiedwaardige afstand van de door schietpartijen gehavende kazernepoort [...].”

Met deze aantekeningen heb ik de taak van Heldring wat willen verlichten.