"Ze gaven antwoorden die ze voorheen nooit gaven'; Russen op bezoek bij de G-7: "Heel historisch, heel uniek'

BANGKOK, 14 OKT. “Meneer Gerasjenko! Meneer Gerasjenko! Wat is de volgende stap?” “Omhoog”. En weg is de bankpresident, de roltrap op, breed grijnzend naar de achterblijvende journalist die van de veiligheidsbeamten niet verder mag.

Viktor Gerasjenko, president van de Gosbank, de staatsbank van de Sovjet-Unie, is bewaarder van het grootste geheim van de Sovjet-Unie: verkeert het land in een acute liquiditeitscrisis? Hij behoort tot de meest gewilde van de 156 delegaties die in Bangkok zijn voor de jaarvergadering van IMF en Wereldbank. De enige delegatie die geen lid is, alleen nog maar geassocieerd lid, en dat nog maar sinds zeven dagen.

Geresjenko komt zojuist uit het speciale overleg over de Sovjet-Unie met de ministers van financiën en de centrale bankpresidenten van de zeven belangrijkste industrielanden in de wereld, een bijeenkomst waar eigenlijk de hele financiële jamboree van IMF en Wereldbank om draait en die al het andere hier in de schaduw stelt.

De G-7 heeft net besloten om een afvaardiging van onderministers naar Moskou te sturen, om zelf de deplorabele economie te inspecteren. Wanneer? “In oktober, dat is bij ons een hele bijzondere maand”, grapt Gerasjenko nog.

De delegatie uit de Sovjet-Unie staat onder aanvoering van vice-premier Grigori Javlinski, zonder twijfel de beroemdste gast in Bangkok, die zaterdagavond als eerste arriveerde. De jonge econoom sprak bij aankomst over een “voortzetting van Londen”, doelend op de wereldtop in juli waar Gorbatsjov te gast was. Javslinki, dit voorjaar met economen van Harvard nog opsteller van een miljardenplan voor de Sovjet-Unie, bleef toen zelf nukkig thuis, want hij was het niet eens geweest met Gorbatsjovs halfhartige economische ideeën. Maar dat was vòòr 19 augustus.

Gerasjenko liet de machtigste club op aarde zaterdag zomaar op zich wachten, hij was nog even in Seoel langsgegaan, vandaar dat de G-7 gisteren opnieuw bijeen moest komen. Uit de Sovjet-Unie was verder de president van de Vesheconombank, Joeri Moskovski, en de minister van financiën van de Unie, Vladimir Raevsky. Rusland had een voorzitter van een subcommissie van zijn parlement gestuurd, en het onbetekenende Kirgizi en Wit-Rusland hun onderministers van financiën. De machtige Oekraïne vond de reis naar Bangkok niet de moeite waard en liet verstek gaan. De samenstelling weerspiegelde het kernprobleem voor de G-7: tot wie moeten ze zich in de Sovjet-Unie eigenlijk wenden?

Het moet tijdens de vele uren achter de gesloten deuren een markante zitting zijn geweest. “Het ging er uiterst levendig aan toe”, zei de Japanse minister van financiën, Hashimoto, zaterdag na afloop. En Lamont, diens Britse collega, gisteren: “Heel historisch, heel uniek”. En Javlinski zelf? “Ik ben erg tevreden”, aldus de Rus. En ach, als de G-7 niet wist met wie ze moest praten, laat ze dan de onderwerpen maar opgeven, dan zou hij wel zorgen voor de gesprekspartners, zo had hij ze gerustgesteld.

Waarover spraken de Westerse ministers en bankpresidenten met de Russen? Waren ze niet al overtuigd dat de Sovjet-economie een Augiasstal is, waarvan de statistieken vooral onbetrouwbaar zijn? “Ze lijden aan een hartstilstand en ze hebben een verdomde boel dokters nodig”, zo vatte een Canadees die anonomiem wilde blijven de gesprekken kernachtig samen.

“Ironisch genoeg hebben wij vooral geleerd hoe complex ons systeem eigenlijk is”, zei Alan Greenspan, voorzitter van de Federal Reserve, de Amerikaanse centrale bank, die idolaat was van de openheid van de Sovjet-delegatie. “Ze gaven antwoorden die ze voorheen nooit gaven”, viel Brady, de Amerikaanse minister van financiën hem bij. Volgens de Duitsers was iedereen ervan overtuigd dat de delegatie alles vertelde wat ze wist en als de Russen het antwoord schuldig bleven, dan wisten ze het ook niet.

Brady en Greenspan beklemtoonden dat de Russen van het Westen vooral willen leren, dat de Russen willen dat de G-7 is betrokken bij de transformatie. Greenspan: “Bangkok is geen waterscheiding, Bangkok is het begin van een heel lang proces, en hopelijk een heel produktief proces”. En geld? Is er gesproken over financiële steun? “Zij hebben het niet aan de orde gesteld”, zei Brady kortweg.

Geld is niet ons probleem, zei Javlinsky later. En hoewel gisteren Frankrijks minister van financiën, Bérégovoy, de Sovjet-Unie nog twee maanden gaf, beweerde Geresjenko, de topman van de Gosbank, tegen een Duitse bankier dat de staatsbank makkelijk de buitenlandse schuld van 60 miljard dollar kon afbetalen. Zelfs nog wel 15 miljard dollar meer. Is al dat gepraat over liquiditeitscrisis dan onzin? De Duitse bankier: “Onze bank, de Commerzbank, doet normaal zaken met de Russen, ze lossen netjes op tijd af, ook na l9 augustus, twee dagen later kwam het geld al binnen.” Bestaat er dan geen liquiditeitscrisis? Niemand die het echt weet. De Russen waarschijnlijk ook niet.

    • Paul Friese