Najaarsklassiekers territorium voor kruimelaars

TOURS, 14 OKT. Een dag nadat 's werelds beste wielrenner, Gianni Bugno, aankondigde dat hij het wielerseizoen voor hem uit vermoeidheidsoverwegingen heeft beëindigd, greep de bij zijn werkgever omstreden Johan Capiot zijn laatste kans op eerherstel. Najaarsklassiekers behoren nu eenmaal tot het territorium van de bedreigden en de kruimelaars. Als de belangrijkste prijzen al zijn verdeeld doen de kansarmen van het profpeloton een poging hun reputatie te redden om zodoende sponsor, ploegleider en supporters mild te stemmen.

Met name Parijs-Tours, voorheen de Grote Herfstprijs, biedt een uitgelezen kans bij het scheiden van de markt punten te vergaren voor het computerklassement of een salaris veilig te stellen dan wel te verhogen. Als het merendeel van de beroepsrenners verzadigd is, grijpen de Capiots hun kans. Zelfs de mooiste aller klassiekers, de Ronde van Lombardije, die zaterdag rondom het Comomeer wordt verreden, kan zich zelden verheugen in de aanwezigheid van een strijdlustig peloton.

Uit het niets kwam Johan Capiot gisteren als winnaar in Tours bovendrijven. Vergeten door zijn concurrenten en al bijna afgeschreven en verguisd door zijn ploegleider (Cees Priem) en sponsor (TVM) toonde de 27-jarige Belg zich in een massale eindsprint de sterkste. Sterker nota bene dan Olaf Ludwig, een sprinter die zich zelden laat verslaan, zeker niet door Capiot.

Nu moet gezegd dat Capiot nog een beetje reputatie heeft als sprinter. Maar die dateert uit een bijna ver verleden. Daarom was zijn ploegleider op hem uitgekeken. Halverwege het seizoen riep Priem de Belg al eens ter verwantwoording. Waar was het talent waarvan hij wel eens in de Omloop Het Volk en de Brabantse Pijl (tweemaal) had blijk gegeven? “Het is omdat we hem van de rechter niet zomaar mogen ontslaan en dat geen enkele andere ploeg hem wil hebben, anders hadden we hem al weggedaan”, verduidelijkte Priem zijn oordeel over Capiots kwaliteiten.

Priem meent dat er veel aan de mentaliteit van de Belg schort. Sommige renners hebben gewoon te snel vedette-neigingen, heeft de ploegleider ervaren. Capiot trok zich het dreigement aan en ging ineens sneller fietsen. Hij won zomaar de ene na de andere kermiskoers in de periode dat zijn collega's in de Tour de France reden. Temeer omdat hij zijn houding (dat van het lichaam dus) op de fiets had verbeterd, wilde Capiot in zijn euforie van de overwinning doen geloven.

Met het budget moet voorzichtig worden omgesprongen in deze tijden, weet Priem. Mede daarom zegde hij vijf renners, onder wie de relatief dure Ducrot, Müller en Kuum de wacht aan. Om meer succes met Theunisse in de Tour de France te kunnen boeken, trok hij de ervaren Schotse klimmer Millar aan. En omdat hij Konisjev, tweevoudig ritwinnaar in de Tour, aan zijn contract wenste te houden moest hij bezuinigen. Het zou Priem daarom niet slecht zijn uitgekomen wanneer Capiot een andere werkgever had gevonden.

Aan de vooravond van Parijs-Tours had Priem nog steeds zijn bedenkingen over de instelling van de Belg. Niettemin wees hij hem aan als een van de kopmannen, een massasprint in het vooruitzicht. Hopende dat hij nog eenmaal zijn snelheid wilde etaleren. En Capiot won zowaar. Met als gevolg: praatjes als van een vedette. “Ik ben 27, mijn beste jaren komen nog.” En moest Criquielion ook niet op die leeftijd aan zijn beste periode beginnen?

Op een afstand moet Priem het relaas van Capiot met gemengde gevoelens hebben aangehoord. Erg verheugd toonde de Zeeuw zich niet. Alsof hij de tiende klassiekeroverwinning van zijn ploeg onderging, nam hij felicitaties van omstanders in ontvangst. En eigenlijk had TVM na Pieters (Parijs-Tours in 1988) en de Grand Prix de la Libération (de ploegentijdrit in 1989) pas voor de derde keer een wereldbekerwedstrijd gewonnen. Als een verzadigde renner aan het eind van het seizoen zag hij met opluchting de bladeren van de bomen vallen. Het is eindelijk voorbij, de ellende met Capiot is voorbij.

De weinige positieve aspecten van een overwinning van tweederangsrenners zijn veel punten voor de ploeg en publiciteit voor de sponsor. Door de punten stijgt de ploeg in het computerklassement, waardoor de kans op deelname aan wereldbekerwedstrijden en Tour de France stijgt. TVM mag zaterdag niet meerijden in de Ronde van Lombardije omdat het team niet tot de beste twintig behoort. Na deze overwinning heeft Priem nog enige hoop dat de Italianen zijn renners zullen uitnodigen.

Belangrijk nadeel van Capiots succes is dat hij zijn salaris zal willen bijstellen. Zijn contract loopt door tot einde 1992. De invoering van het computerpuntenstelsel biedt de renners de gelegenheid hun salaris op te schroeven. Elk punt betekent bij veel ploegen een hoger inkomen. Andere teams hebben zich van dat beloningssysteem gedistantieerd. De kopman blijft de kopman, hij verdient het meest en de anderen delen met hem mee in de winst.

In het verleden heeft een overwinning van een "knecht' wel eens verregaande gevolgen gehad voor een kopman. Door de overwinning van Eric van Lancker in de Amstel Goldrace in 1989, moest de wegkwijnende Eric Vanderaerden genoegen nemen met een verminderd salaris. Hij ging er niet mee akkoord en vertrok naar een andere ploeg. Zo vervelend voor de ploegleider (Post) als het zich destijds liet aanzien was de herschikking achteraf niet. Van Lancker zou vervolgens voor de ploeg nog Luik-Bastenaken-Luik, de Wincanton Classic en de Grote Prijs van de Amerika's (drie wereldbekerwedstrijden) winnen, Vanderaerden won bij zijn nieuwe werkgever niets meer van enige importantie.

Of Capiot zich op dezelfde wijze zal ontwikkelen als Van Lancker is een vraag. Het talent dat ooit door de grote Lomme Driessens werd aangediend als een toekomstig kampioen, kan mogelijk moed putten uit zijn overwinning in Parijs-Tours. Priem zegt hem te rangschikken in de categorie "aparte klasse'. Hij kent ze toch, Anderson, Konisjev, Theunisse, Capiot. Aan grote sportmensen zit nu eenmaal een steekje los: “Het type Romario.”

Johan Capiot heeft Parijs-Tours, de elfde klassieker die meetelt voor het klassement voor de wereldbeker, gewonnen. De Belg was in de massasprint de snelste. De Fransman Christophe Lavainne sprong al na acht kilomter uit het peloton weg. Na een solo van bijna 250 kilometer werd hij ingehaald door een grote groep, waarin alle sprinters. Na uitlooppogingen met onder anderen Jelle Nijdam, Kim Andersen en Johan Museeuw kwam het bijna volledige deelnemersveld in de buitenwijken van Tours weer bij elkaar. De Duitser Ludwig was na 286 kilometer tweede. In het individuele klassement voor de wereldbeker blijft de Italiaan Maurizo Fondriest leider. Panasonic staat eerste in het ploegenklassement.

    • Guus van Holland