AUNG SAN SUU KYI; Symbool van beter Birma

In de strijd tussen goed en kwaad in Birma is de 46-jarige Aung San Suu Kyi de goede geest. Zij belichaamt het verzet tegen de militaire dictatuur die haar land al bijna dertig jaar in een wurgende greep houdt. Haar verzet heeft een vreedzaam karakter want, zo zei ze ooit in een interview: “Burgerlijke ongehoorzaamheid heeft een rijke geschiedenis. Daarom noem ik (hier) Mahatma Gandhi en Martin Luther King. Mahatma Gandhi was geen communist. Martin Luther King zei tot de mensen: "Ik heb een droom'. Dat geldt ook voor ons. We willen onze dromen werkelijkheid maken.”

Aung San Suu Kyi is de dochter van de held van de Birmese onafhankelijkheid Aung San, die in 1948 werd vermoord. Haar moeder werd in 1960 tot ambassadeur in New Delhi benoemd, waar Suu Kyi een deel van haar opleiding kreeg. Later studeerde ze in Oxford. In Engeland trouwde ze met de Britse onderzoeker Michael Aris. Het echtpaar kreeg twee zonen. Aung San Suu Kyi leek voorbestemd voor een rustig wetenschappelijk bestaan in Groot-Brittannië, maar de ziekte van haar moeder was aanleiding voor haar om in april 1988 naar haar land terug te keren.

Te midden van het groeiende verzet tegen de militaire dictatuur ontwikkelde Aung San Suu Kyi zich tot de verpersoonlijking van het betere Birma. Haar toespraken, waarin ze pleitte voor democratie en mensenrechten, trokken grote menigten. Maar de militairen sloegen het verzet in september 1988 neer ten koste van drieduizend doden. Een jaar later werd de dochter van de legendarische vader onder huisarrest geplaatst om haar politiek uit te schakelen.

Tot verbazing van vele waarnemers beloofden de militaire heersers wel verkiezingen, die op 27 mei vorig jaar werden gehouden. Toen de uitslagen binnenkwamen bleek de Nationale Liga voor Democratie van Aug San Suu Kyi 396 van 485 zetels in het Birmese parlement te hebben gewonnen. Toch bleef Aung San Suu Kyi gevangene in haar eigen huis, dat uitziet over een meer bij Rangoon. Ze wordt er bewaakt door een detachement van driehonderd soldaten.

De militairen lijken niet van plan haar husarrest op te heffen en voor haar plaats in te ruimen in de Birmse politiek. Generaal Saw Maung, die aan het hoofd staat van de militaire regering, verklaarde vorig jaar dat het schrijven van een nieuwe grondwet erg veel tijd zal vergen en hij voegde daaraan toe dat het leger nooit zal tolereren dat de drie basale verplichtingen van de overheid worden verwaarloosd: voorkomen van de desintegratie van het land, voorkomen van de desintegratie van de nationale solidariteit en handhaving van de nationale soevereiniteit en onafhankelijkheid. Omdat ze met een Brit is getrouwd, zou Aung San Suu Kyi nationale geheimen naar het buitenland kunnen laten lekken, aldus de generaal. “Afgaande op de wet kan deze jonge dame nooit onze leider worden”, verklaarde hij enkele maanden later, “dat is de regel die elk land ter wereld hanteert.”