Moord om een bierbrouwerij

Another You. Regie: Maurice Philips. Met: Gene Wilder, Richard Pryor, Mercedes Ruehl. In 33 theaters.

Wie streng kijkt naar Another You, zal besluiten dat deze speelfilm van de in de VS werkende Engelse videoclips-maker Maurice Philips niets om het lijf heeft. Niet als film (hij is slaafs, zo onorigineel mogelijk vormgegeven), niet als vertelling (wat moeten die personages eigenlijk met elkaar?) en ook niet als komedie, want daar zijn de situaties en dialogen te wijdlopig voor. Het verhaal (van televisieschrijver Ziggy Steinberg) dwarrelt alle kanten uit, en voorzover het te volgen is, balanceert het op heel veel lijnen. Die worden steeds chaotischer verknoopt en nooit worden ze een eenheid. Zo is er sprake van een intense slechterik, tegen wie de wereld beschermd dient te worden. Hij is een poor man's megalomaan. Waar een echte machtswellusteling het nooit voor minder doet dan de wereldheerschappij, is hij bereid over net zoveel lijken te gaan voor iets dufs als de heerschappij over een bierbrouwerij. Gaat Another You over deze "geniale' gek? Welnee, die valt even gemakkelijk uit het verhaal als hij er telkens opnieuw in wordt geïntroduceerd. Misschien drijft de film dan primair de spot met acteurs en acteren. Alle personages houden een schijn op. Ze zijn voor een deel acteurs die in opdracht van de megalomaan een schaduwwereld handhaven. Op ongepaste ogenblikken klagen ze dat ze niet weten of iets tot hun rol hoort of niet en ze houden aan de andere kant aan hun rol vast op momenten dat ieder weldenkend mens "normaal' zou gaan doen en de orde van de dag als leidraad zou aannemen. Echter, consistent is deze verhaallijn niet uitgewerkt en vaak verdwijnt die zelfs helemaal uit het oog.

Wellicht is het de bedoeling van de filmmakers om de vliesdunne scheiding aan te pakken tussen zin en waanzin in de moderne maatschappij. Bepaalde scènes herinneren immers direct aan One Flew over the Cuckoo's Nest, de klassieker op dat gebied. Een van de hoofdpersonen is een, net uit een inrichting ontslagen, pathologische leugenaar. Hij blijkt de meeste kans van slagen te hebben wanneer hij zich zo fantasierijk mogelijk overgeeft aan de gekte waarvoor men hem juist drie jaar heeft behandeld. Zijn partner is een mislukte dief die één ding met de gestoorde man gemeen heeft: ze wentelen zich in leugens, en gaandeweg worden die een voor een waarheid. Maar of dat motief nu werkelijk de inzet is van Another You?

Het zal onbedoeld zijn, maar in een, bijkomstig, aspect komt Another You uitmuntend tot zijn recht: de film biedt een perfect decor voor de acts van zijn voornaamste acteurs. Wie geen poging doet in redelijkheid te volgen wat er wordt verteld, wie bereid is tot overgave aan anderhalf uur gegiechel, ziet drie proeven van conference-kunst zonder weerga. Gene Wilder dendert over het scherm als een sympathieke, pathologische leugenbrok. Richard Pryor voert, paradoxaal hilarisch in zijn steeds kleinere spel, alle elementen van de gesjochten crimineel ten tonele. En Mercedes Ruehl, in een kleinere maar niet mindere rol, is groots in wat ze uithaalt met de niet volmaakt getalenteerde actrice die het verschil tussen spel en realiteit wenst uit te vagen.

Another You is waardeloos als film. Als cabaretvoorstelling is hij onorthodox en verschrikkelijk onderhoudend.

    • Joyce Roodnat