Trotse voetbalnatie vecht voor laatste kans

ROME, 9 OKT. Kan een zo trotse voetbalnatie als Italië, een land dat er prat op gaat de beste en spannendste competitie ter wereld te hebben, zomaar in een pril stadium worden uitgeschakeld voor het Europees kampioenschap? Voor veel tifosi is het een nauwelijks voor te stellen gedachte, maar de kille cijfers spreken klare taal: zaterdag, in de kou van Moskou, slaat voor de Azzurri het uur van de waarheid.

In de kwalificatiewedstrijd tegen de Sovjet-Unie moet Italië winnen om nog kans te maken op deelname aan het EK in Zweden. De zenuwen zijn nu al uiterst gespannen. De derde plaats op het wereldkampioenschap vorig jaar is ervaren als een nederlaag. En het nationale zelfrespect zou een nieuwe en nog grotere vernedering maar moelijk kunnen verwerken.

Bondscoach Azeglio Vicini weet dat in Moskou ook zijn persoonlijke toekomst op het spel staat. Dat hij na het WK is aangebleven, komt meer doordat er geen alternatief zichtbaar was dan door een groot vertrouwen van de voetbalbond. Nu is dat alternatief er wel. Arrigo Sacchi, ex-trainer van AC Milan, zit zonder werk en wil graag zijn ideeën laten uitvoeren door het nationale elftal.

Antonio Matarrese, de voorzitter van de voetbalbond, heeft al laten weten dat Vicini meteen kan opstappen als hij de kwalificatie verspeelt. En hij heeft opengelaten of Vicini naar Zweden mag als hij zich wel kwalificeert. Het alternatief van Sacchi als bondscoach is erg aantrekkelijk.

Dat de Italianen met trillende knieën naar Moskou gaan, hebben ze aan zichzelf te wijten. De punten zijn in Oslo verspeeld, in een slechte wedstrijd waarin de enthousiaste maar zeker niet geniale Noren de Italianen met een 2-1 nederlaag naar huis stuurden. Nu bedraagt de achterstand op de Russen, met één wedstrijd minder gespeeld, vier punten. De Russen moeten nog naar Cyprus, met nul punten uit zes wedstrijden geen tegenstander om je zorgen over te maken. De Italianen krijgen in eigen huis Noorwegen en Cyprus op bezoek.

In deze alles-of-niets situatie heeft Vicini voor het vertrouwde recept gekozen. Hij is zeven jaar geleden als trainer van Jong Italië begonnen met veel van de spelers die nu in het nationale elftal staan, mensen als Vialli, Mancini, Maldini, Giannini. De groep is grotendeels intact gebleven. Vicini blijft op deze groep steunen. Voor hem is het geen tijd voor experimenten.

Zo is Schillaci als spits bij Juventus volledig overschaduwd door zijn jongere ploeggenoot Casiraghi. Maar Schillaci, wiens ogen na de WK-schittering nooit meer hun glans hervonden hebben, mag mee, en Casiraghi moet zaterdag thuis om zes uur 's avonds de tv aanzetten om deelgenoot van de wedstrijd kunnen zijn.

Vicini heeft niets willen proberen met Demetrio Albertini of Gianfranco Zola. De 20-jarige Albertini heeft zich tussen de sterren van Milan in een paar wedstrijden een vaste plaats verworven op het middenveld. Zondag deed hij weer van zich spreken met een schitterend doelpunt, een lob over de doelman heen. Albertini gaat wel naar Moskou, maar dan een paar dagen later, voor de wedstrijd van Jong Italië tegen de Jonge Russen.

Ook Zola, de nieuwe nummer tien van Napoli die zondag twee keer scoorde, werd niet ervaren genoeg bevonden. Zola speelt de sterren van de hemel bij zijn club. En hoewel het heiligschennis is durven sommige Napolitanen hem al te vergelijken met Maradona, bij wie deze 25-jarige speler lang in de schaduw heeft gestaan. Dat Napoli bovenaan staat in de Serie A (Milan heeft een wedstrijd en een punt minder) komt voor een groot deel op het conto van Zola.

Vicini vertrouwt zijn sportieve loopbaan toe aan de routine, ook al hebben de meeste uitverkoren spelers de afgelopen weken niet goed gedraaid. Eigenlijk zijn alleen de Milan-spelers Baresi, Costacurta en Maldini in vorm. Vialli en Mancini, het spitsenduo van Sampdoria dat waarschijnlijk ook in Moskou begint, hebben gevoelig puntenverlies geleden. Maar Vialli is een speler met zoveel kwaliteiten dat zijn selectie bijna niet wordt aangevochten. Bovendien durft niemand meer te roepen om Schillaci.

Vicini zal dan ook blij zijn dat de Italiaanse voetbalbond het voor elkaar heeft gekregen dat de schorsing die Vialli vorige maand opliep in een oefeninterland tegen Bulgarije, alleen geldt voor de eerstvolgende oefenwedstrijd. Anders had de bond deze week nog snel een oefenduel wedstrijd tegen bijvoorbeeld San Marino moeten organiseren.

Een van de grootste problemen van de bondscoach heet Giuseppe Giannini. De nummer tien van AS Roma lijkt een absoluut dieptepunt te hebben bereikt en gaf vorige week woensdag zelf toe dat hij de slechtste wedstrijd uit zijn carrière had gespeeld. Maar Giannini is als regisseur op het middenveld in het concept van Vicini een te belangrijke speler om over te slaan. Roberto Baggio zou een alternatief kunnen zijn, maar die is geblesseerd. En voor wie Zola afwijst, blijft er dan weinig keus over. Hier doet zich opnieuw het probleem gelden dat de spelbepalende spelers bij de meeste topclubs buitenlanders zijn.

Voetbalminnend Italië vraagt zich nu af of de malaise na het WK zijn laagste punt al heeft bereikt of dat er nog één bittere kelk moet worden geledigd, die in Moskou. Omdat Vicini geen experimenten heeft willen of durven uithalen, heeft hij het in ieder geval zijn opvolger makkelijk gemaakt. Als het niet lukt in Moskou, mogen behalve de trainer ook een aantal spelers de komende interlands vanaf de tv volgen, zodat Sacchi met een schone lei kan beginnen.

Vicini is inmiddels een kleine psychologische oorlog begonnen. De opstelling wordt pas een uur voor de wedstrijd openbaar gemaakt. En hij heeft gezegd dat hij als oppepper voor de spelers wat kritiek uit Italiaanse kranten zal voorlezen. Zijn voorganger Bearzot gebruikte deze psychologische taktiek ook op het WK van 1982 in Spanje, toen de Italiaanse spelers zo boos werden dat ze zich naar het wereldkampioenschap speelden. De vraag is of dat in het wat vermoeid ogende Italiaanse elftal opnieuw lukt.

    • Marc Leijendekker