Strategie van Kuijten zet aandeelhouders buiten spel

ROTTERDAM, 9 OKT. Achter Venture Fonds Nederland zit een strategie die niet blijkt uit de officiële stukken. Grootaandeelhouder drs. J.J. Kuijten werkt aan een Europees netwerk van automatiseringsbedrijven. Om dat te bereiken is hij de vroegere directeur-eigenaren van de automatiseringsbedrijven van Venture Fonds en de aandeelhouders te slim af geweest. Dit blijkt uit een reconstructie van zijn plan, waarbij hij de hulp kreeg van drie grote banken.

Gisteren meldde Venture Fonds dat Kuijten via zijn beleggingsmaatschappij Reiss & Co een bod van 10 gulden heeft gedaan op de aandelen van het fonds die voor 4,50 gulden op de beurs te koop zijn. Een tientje voor het slechtst presterende fonds in de afgelopen 12 maanden, dat lijkt genereus. De aandeelhouders zullen wel op het bod ingaan. Uit gesprekken met hun valt op te maken dat ze akkoord zullen gaan, zij het knarsetandend. Een een jaar geleden stond de koers nog op 45 gulden.

Kuijten begon in februari vorig jaar aan zijn plan voor Venture Fonds. Hij kocht de meerderheid in Investeringsmaatschappij Nederland van financier drs. W. Cordia en mr. G. van den Brink (president-directeur van het automatiseringshuis Newtron). De Investeringsmaatschappij Nederland hield belangen in Baron Hotels en in een paar beursfondsen zoals de Industriële Maatschappij, West Invest en ook in Venture Fonds Nederland.

Kuijten zorgde in 1990 dat Venture Fonds de leiding kreeg over andere fondsen zoals de Industriële en zijn mensen Houben en Koopmans kregen de leiding over Venture Fonds.

Stap twee was dat Venture Fonds vier automatiseringsbedrijven kocht met 220 miljoen gulden omzet: PCCA, Select Data, Install Data en Computer Cash & Carry. De omzet bleef officieel geheim. De directeur-eigenaren van de computerbedrijven wilden met Kuijten in zee, omdat zij zagen dat er een shake-out in de branche op gang kwam. Kuijten bedacht de financieringsconstructie: eenderde van de aankoopsom contant, eenderde wanneer zij de prognose voor 1990 zouden halen en eenderde in aandelen Venture Fonds.

Voor Kuijten is dit contract goed uitgepakt: twee van de vier automatiseringsbedrijven hebben de prognose niet gehaald en aangezien het resultaat van alle vier gekoppeld was, kreeg niemand de resterende overnamesom. De betaling in aandelen bleek ook een kat in de zak te zijn. De directies kregen aandelen van een vennootschap die te zijner tijd omgeruild konden worden voor aandelen Venture Fonds. Toen de contracten werden afgesloten waren de aandelen vijftig gulden waard, nu dankzij het op het oog zo genereuze bod tien gulden. Daarmee hebben de directeuren bijna vijftig procent minder gekregen dan zij gedacht hadden.

Kuijten heeft een duidelijk doel voor ogen, zo meldt een van de betrokken directeuren. “Hij wil werken aan een internationaal distributienetwerk in high tech”. Kuijten probeerde dat eerder tevergeefs bij distributiebedrijf HCS en Reiss & Co. Met Venture Fonds moet het wel lukken.

Daarvoor ontwikkelde Kuijten een strategie om de oude aandeelhouders uit te kopen. Op 26 oktober 1990 kwam er een prospectus uit waarin stond dat Venture Fonds de Investeringsmaatschappij Nederland en Industrieele Maatschappij ging inlijven. Over de ruilverhouding gaven de Amro, Credit Lyonnais en de Nederlandse Merchant Bank, een dochter van de NMB, een zogenoemde fairness opinion. Daarin verklaarden de banken dat de ruilverhoudingen “redelijk en evenwichtig zijn voor alle betrokkenen”.

Achteraf zeggen aandeelhouders dat hiervan niets heeft geklopt. “Ineens bleek dat er een boekverlies was gemaakt van 25 miljoen gulden en 5 miljoen gulden aandelen waren ingekocht. In een paar maanden was er 30 miljoen gulden aan intrinsieke waarde kwijt. Dan vraag ik mij af hoe de banken een fairness opinion hebben kunnen geven”, aldus een aandeelhouder.

Achteraf is het vreemd dat in het prospectus de banken zich al hebben ingedekt. De banken schrijven: “De Banken hebben zonder zelfstandige verifiëring vertrouwd op de juistheid en de volledigheid van alle financiële en andere informatie (..) De Banken sluiten derhalve iedere aansprakelijkheid terzake uit.” De vraag is of banken daarmee van alle aansprakelijkheid verlost zijn, zo meent een aandeelhouder.

Na de ruil eind vorig jaar is de koers gedaald met 90 procent. Wanneer de aandeelhouders bij het Gerechtshof een aanvraag zouden indienen voor een enqûete zou opgehelderd kunnen worden of dit te maken heeft met de verkoop van het vastgoed van Venture Fonds aan West Invest, een fonds waar een maatschappij van Kuijten directie voert.

De kans dat er een enqûete komt, is gering. Door gebrek aan regelgeving zijn de beleggers zodanig gemanouvreerd door Kuijten dat ze geen financieel belang meer hebben bij procedures. Ze moeten het tientje van Kuijten wel slikken anders wacht hen een afbraakprijs op de door Kuijten geregisseerde beurs.

    • WABE van ENK