Schmelzer speelt in talkshow Witteman thuiswedstrijd

Twee nieuwe, journalistieke talkshows op de televisie - wat een weelde. Ischa Meijer wekelijks op Nederland 3, Paul Witteman tweewekelijks bij de VARA. Bekende presentatoren, maar nieuwe formules. Ze waren deze week op twee achtereenvolgende avonden te zien en een vergelijking dringt zich dan ook automatisch op.

Meijer en zijn producente, Ireen van Ditshuyzen, bleken de formule van hun talkshow van vorig seizoen te hebben gewijzigd. Geen snel afgebroken gesprekjes meer temidden van het publiek, maar tamelijk zware gesprekken met twee hoofdgasten die aan weerszijden van Meijer zetelen en beurtelings door hem op de korrel worden genomen. Deze week waren het de arts Smalhout en de industrieel Wagner, die in betrekkelijk korte tijd een aantal essentiële aspecten van hun gedachtenwereld onthulden. Dat was in de eerste plaats de verdienste van de geboren interviewer Meijer, die op radio en tv al even gemakkelijk uit de voeten kan als op papier.

Paul Witteman is als vakman al evenmin te onderschatten, maar aan de formule van zijn nieuwe programma - Met Witteman - bleek gisteravond nogal wat te mankeren. De eerste twee gasten, Schmelzer en een incestslachtoffer, werden, zoals het in een talkshow hoort, aan tafel uitgenodigd voor een directe confrontatie met de interviewer, maar voor het derde onderwerp - het migrantenbeleid - bleken de gesprekspartners alleen in de zaal te zitten. In die stoel tegenover Witteman had ik daar op dat moment bijvoorbeeld graag Bolkestein gezien als personificatie van het onderwerp.

Op zichzelf leverde dit laatste onderwerp overigens de meest interessante uitspraken op, het spijtige was alleen dat ze niet getoetst werden aan de visie van één hoofdgast. Spannende televisie wordt geboren uit confrontatie, niet uit losse flodders die vanuit de zaal worden afgevuurd - hoe raak soms ook.

Opvallend was de gemeenschappelijke somberheid van de gasten bij de beantwoording van de vraag: staan ons ook in Nederland "Duitse' geweldsuitbarstingen tegen buitenlanders te wachten? “We moeten meer vluchtelingen opnemen”, zei prof. Von der Dunk, “maar dat betekent dat wij onze sociale voorzieningen moeten verlagen. En dat vergroot de kans op botsingen en spanningen.”

Migratiedeskundige J. Beerenhout herhaalde zijn bekende waarschuwingen: “Altijd worden dezelfde wijken en steden met dit probleem opgezadeld - eens zal zich die spanning ontladen.” Beerenhout stelde ook nog vast dat Nederland het enige land in West-Europa is dat geen eisen stelt aan migranten.

Witteman begon zijn programma met een interview met Norbert Schmelzer, een onderdeel dat in de voorpubliciteit de meeste aandacht had gekregen. De teleurstelling over de kwaliteit was dan ook des te groter. Schmelzer werd gedwongen langdurig uit te weiden over de inspiratie die de Heilige Geest hem verschafte tijdens "zijn' nacht, alsof er over dit onderwerp geen indringender vragen zijn te stellen.

Ik zal geen namen noemen, maar er zijn beslist nog ex-politici te vinden die Witteman aan enige munitie hadden kunnen helpen om op het scherpst van de snede met Schmelzer te kunnen discussiëren over de kwestie of het kabinet-Cals al dan niet door een KVP-complot om zeep is geholpen. Zo'n discussie had ik willen zien, niet de thuiswedstrijd die Schmelzer nu mocht spelen.