Kamburova: ik zing niet op barricades

De "Russische Edith Piaf' Jelena Kamburova sluit morgen een kleine tournee in Nederland af. Ze zingt liederen uit samizdat-uitgaven en gedichten van voormalige dissidenten: geëngageerde teksten die destijds verboden waren.

Jelena Kamburova (50), geboren in Siberië en opgegroeid in de Oekraïne, is een gevierd zangeres in Rusland. Omdat ze verboden liederen zong kon ze in Rusland nauwelijks concerten geven. “Ik mocht ook niet naar het buitenland gaan voor een optreden. Ik bleef toch zingen, stiekem, in besloten kring, ” vertelt ze.

Het was onder artiesten in de Sovjet-Unie gebruikelijk om de schrijvers van verboden gedichten een pseudoniem te geven dat iedereen in het circuit, zowel artiesten als publiek, kende. Zo kon Kamburova ondanks de censuur nog openbare concerten geven, totdat boze partijleden een brief naar het staatsimpresariaat stuurden waarin ze protesteerden tegen haar optredens. Ze werd beschuldigd van een "anti-Sovjethouding'.

“De angst voor het regime overheerste alles en iedereen. De verregaande censuur en controle van het systeem heeft ons zwaar onderdrukt. Daardoor is ons een groot deel van ons leven ontstolen; die tijd hebben we nooit gehad en krijgen we nooit weer. Nu de censuur eindelijk is opgeheven, beginnen de grote veranderingen. Ik ben daar blij om, maar niet dolgelukkig. De huidige situatie is nog steeds gecompliceerd, instabiel en niet erg rooskleurig,” zegt ze.

Kamburova hoopt met haar concerten te bewerkstelligen dat ze meewerkt aan de verbetering van de maatschappij die haar -ondanks alles- lief is. “Niet keihard vechtend, maar subtiel ondermijnend. Ik sta niet op de barricades, maar ik probeer op het toneel politici te sterken om de weg die ze nu hebben ingeslagen, ook te vervolgen. Maar we zijn er nog lang niet.”

Kamburova noemt Gorbatsjov en Jeltsin "produkten van het systeem'. Jeltsin noemt ze overtuigend, die dwars door alles heen zijn doel probeert te bereiken. Gorbatsjov vindt ze een “mysterieuze figuur, wiens rol op dit moment moeilijk te bepalen is.”

Jelena Kamburova treedt morgenavond, 10 oktober nog op in het Zuidlandtheater in Terneuzen.

    • Simone Stevens