Haïti: parlement kiest gedwongen nieuwe president

PORT-AU-PRINCE, 8 OKT. Het parlement van Haïti heeft gisteren onder druk van schietende militairen een interim-president gekozen als opvolger voor de vorige week afgezette en naar het buitenland uitgeweken Jean-Bertrand Aristide. Het betreft Joseph Nerette, lid van het Hooggerechtshof.

Militairen vielen gisteren een delegatie van de Organisatie van Amerikaanse Staten (OAS) op de internationale luchthaven van Haïti lastig en arresteerden en mishandelden de burgemeester van de hoofdstad Port-au-Prince. Ook een aantal andere getrouwen van Aristide werd aangehouden, onder wie de vroegere presidentskandidaat Marc Bazin die voor overleg met de afgezette president naar Venezuela wilde vliegen.

Duizenden mensen zijn gisteren de hoofdstad ontvlucht uit vrees voor nieuw geweld. Sinds de militaire coup, vorige week maandag, zijn er ten minste 250 doden gevallen. Bij die coup werd Aristide, die eind vorig jaar bij de eerste democratische verkiezingen in Haïti tot president werd gekozen, afgezet door een groep hoge militairen onder leiding van Raoul Cedras. De internationale gemeenschap reageerde geschokt op de staatsgreep.

De New York Times schreef het afgelopen weekeinde dat de Amerikaanse regering haar onvoorwaardelijke steun voor de terugkeer van Aristide zou laten varen wegens het niet naleven van de mensenrechten onder de afgezette president. De New York Times citeerde anonieme bronnen binnen de Amerikaanse regering die verklaarden dat Aristide zich niet zou hebben gehouden aan de parlementaire spelregels en die suggereerden dat diens “ondemocratisch gedrag” voor een deel aanleiding vormde voor de staatsgreep. Het Witte Huis sprak tegen dat de regering haar standpunt ten aanzien van Aristide zou veranderen.

President Bush ontving Aristide afgelopen vrijdag en sprak bij die gelegenheid zijn bezorgdheid uit over de situatie in Haïti. “Bush heeft Aristide verteld dat we de schendingen van de mensenrechten hoog opnemen”, aldus een woordvoerder van het Witte Huis gisteren. “Bush heeft hem gezegd bij terugkomst in Haïti een geloofwaardig mensenrechten-beleid te voeren.”

Het Haïtiaanse parlement, omsingeld door enkele honderden in de lucht schietende militairen, ging vannacht akkoord met de benoeming van Joseph Nerette, het oudste lid van het Hooggerechtshof, tot interim-president. Volgens het draaiboek van de nieuwe militaire machthebbers is de benoeming van de interim-president geheel volgens de grondwet verlopen (artikel 149), omdat Aristide niet zou zijn afgezet maar zelf zou zijn vertrokken.

Gisteren drongen militairen op hardhandige wijze de ruimte binnen waar coupleider Cedras overleg voerde met de delegatie van de OAE, de tweede bijeenkomst in korte tijd. Na enkele aanwezigen te hebben bedreigd verlieten de militairen de ruimte. Het incident illustreert volgens sommigen dat Cedras de eigen soldaten niet langer in de hand heeft.

“De situatie is zeer gespannen”, aldus kolonel Alix Silva, top-adviseur van Cedras na afloop van de bijeenkomst met de OAE, “alleen God weet wat er nu gaat gebeuren.”

De OAS-delegatie is gisteren teruggekeerd naar Washington alwaar de delegatie vandaag verslag zal uitbrengen. De ministers van buitenlandse zaken van de OAE besluiten mogelijk vandaag over het zenden van een interventiemacht die de terugkeer van Aristide zou moeten bewerkstelligen, aldus bronnen binnen de OAE. De Amerikaanse minister van buitenlandse zaken James Baker zei vorige week tijdens een spoedzitting van de OAS dat “nieuwe stappen” moeten worden overwogen indien de diplomatieke inspanningen voor de terugkeer van Aristide niets opleveren.

(AFP, AP, Reuter)