Frans-Duits overleg "geen overval op voorzitterschap'

DEN HAAG, 8 OKT. Een “misverstand”, zei de Franse en de Duitse ministers van buitenlandse zaken, Dumas en Genscher, gistermiddag en vanmorgen in telefoongesprekken met minister Van den Broek.

Parijs en Bonn waren helemaal niet van plan het EG-voorzitterschap van Nederland te kapen; de pers had dat allemaal verkeerd begrepen. Vrijdag is er in Parijs gewoon een bilateraal overleg van de Fransen en de Duitsers. De Spaanse minister Ordonez is toevallig in de buurt, wellicht komt hij ook nog even.

Minister Van den Broek kreeg van Dumas de belofte dat deze de zaak “op zijn manier recht zou zetten”. Het Franse persbureau AFP had tot het begin van de middag niets gemeld. Met deze telefonade hoopt Den Haag een praktische poging te hebben geblokkeerd van Bonn en Parijs om de leiding te nemen over een van de kernpunten in de discussie over de Europese Politieke Unie, het buitenlandse en veiligheidsbeleid.

Zondag in het kasteel Haarzuilens nabij Utrecht, waar de twaalf ministers bijeen waren, nodigde Dumas tijdens een persconferentie iedere lidstaat die op “dezelfde golflengte” zat en die “erin genteresseerd was de topconferentie van Maastricht tot een succes te maken” uit vrijdag naar Parijs te komen. Gistermiddag bleek hij dat helemaal niet gezegd te hebben; de schuld ligt volgens hem bij de verzamelde journalisten, die het allemaal verkeerd hebben begrepen.

Vlak voordat aan het eind van de ochtend in de Tweede Kamer de algemene politieke beschouwingen begonnen, wilde de regering een paar punten in orde brengen in het "Europa-dossier'. Het lag voor de hand dat de fractievoorzitters uitvoerig wilden ingeaan op de kwestie, die algemeen als een“afgang” werd beschreven: het verwerpen door de EG-ministers van het Nederlandse ontwerp voor een verdrag over een Europese Politieke Unie.

Pag 2:

Snelle actie om initiatief te behouden

In dat kader past de snelle actie van minister Van den Broek tegen het voornemen van Dumas en Genscher om het kernthema van defensie en veiligheid naar zich toe te trekken. Evenals de beantwoording gisteravond van veertien schriftelijke vragen van het VVD-Kamerlid Weisglas over de gebeurtenissen rondom het Nederlandse EPU-voorstel.

Het belang van de kwestie wordt alleen al duidelijk door het feit dat de vragen gesteld zijn aan minister Van den Broek en zijn staatssecretaris Dankert, maar dat de eerste ondertekenaar van de antwoorden minister-president Lubbers is. Afgezien van het feit dat in de antwoorden wordt verwezen naar een rondreis, die Lubbers in november langs alle EG-hoofdsteden zal maken, valt de kern meer tussen de regels door te lezen. Op de vraag bijvoorbeeld of meningsverschillen tussen de departementen in Den Haag en ook binnen Buitenlandse zaken tot aanzienlijke vertraging bij de besluitvorming heeft geleid, luidt het antwoord: “Niet aanzienlijk”. Een antwoord voor fijnproevers.

Verder staat er dat Lubbers en Van den Broek al op 8 juli een “schets op hoofdlijnen” kregen voorgelegd vanuit het departement van buitenlandse zaken. De “geconsolideerde totaaltekst van het Nederlandse voorzitterschapsdocument” werd echter pas op 29 augustus met de premier besproken, waarne het nog tot 20 september duurde, voordat de ministerraad het Nederlandse voorstel voor de EPU goedkeurde. Niettemin concluderen Lubbers, Van den Broek en Dankert: “Het geheel overziende kan worden geconcludeerd dat geen sprake is van drie verloren maanden.”

Het Nederlandse voorzitterschap, zo staat er, “zal zich voluit inzetten om op basis van de Luxemburgse voorstellen de onderhandelingen in Maastricht tot een positief einde te brengen”. In dat kader past de reis van Lubbers, die overigens iedere minister-president maakt in het halfjaar van het voorzitterschap van zijn land.

Dat Nederland het moeilijk zal krijgen blijkt wel uit de actie van Dumas en Genscher het afgelopen weekeinde. De Franse minister moet zo geschrokken zijn van het feit dat er zich een meerderheid ging afbakenen voor het Brits-Italiaanse voorstel om van de Westeuropese Unie zowel de EG-defensiepijler te maken als de Euro-pijler van de NAVO. Een zo sterke Atlantische band met EG-defensieactiviteit wil Parijs niet.

De ijver van Genscher en Dumas zondagmiddag om eerder dan Van den Broek in het perscentrum aan te komen, leidde tot een komische autoriteitenrace. Genscher stapte zonder blikken of blozen in minister Van den Broeks klaarstaande dienstauto, gevolgd door Dumas. “Fahren wir dann jetzt”, of woorden van ongeveer deze strekking bromde de Duitse minister bars tegen de chauffeur, die inderdaad wegreed. Van den Broek, vergezeld van Commissievoorzitter Delors, moesten minuten later snel een taxi nemen. De persconferenties van Van den Broek-Delors en Genscher- Dumas vonden simultaan plaats.