Elysée verlegen met moord op Bakhtiar

PARIJS, 8 OKT. De Franse justitie beschikt over sterke aanwijzingen dat de moord op de Iraanse ex-premier Shapour Bakhtiar geruime tijd is voorbereid door Iraanse geheime diensten en is uitgevoerd door professionele moordenaars, afkomstig uit Teheran. Niettemin lijkt president Mitterrand nog steeds van plan om deze herfst, als eerste staatshoofd van een westelijk land, een officieel bezoek te brengen aan Iran.

De gegevens die het politieonderzoek heeft opgeleverd, hebben het Elysée in verlegenheid gebracht. Ook de regering in Teheran beseft dat de affaire-Bakhtiar een steeds grotere hinderpaal wordt voor de gewenste toenadering tot Frankrijk en het westen in het algemeen. De Franse minister van buitenlandse zaken Roland Dumas zei jongstleden vrijdag dat de regering “conclusies uit het lopende justitiele onderzoek zal trekken”, maar dat het “perspectief van een uitwisseling van bezoeken op presidentieel niveau gehandhaafd blijft”.

De Teheran Times, spreekbuis van de regering-Rafsanjani, schreef gisteren dat de komst van Mitterrand een “markante gebeurtenis” zou zijn en dat beide landen “met nieuw elan” wederzijdse betrekkingen onderhouden. Dit commentaar wordt in Parijs gezien als een aanwijzing dat Iran een beslissing over Mitterrands komst wil forceren. Het Franse staatshoofd zei in juli tegenover de Iraanse minister van buitenlandse zaken, Ali Akbar Velayati, dat hij in beginsel deze herfst bij de Iraanse president Rafsanjani op bezoek zou gaan.

Op 6 augustus werden de Iraanse oud-premier Bakhtiar en diens secretaris in Bakhtiars woning in de Parijse voorstad Surenes vermoord. Een van de twee of drie vermoedelijke daders, een Iraniër, werd enkele weken later in Zwitserland gearresteerd en aan Frankrijk uitgeleverd. Op 7 augustus werd in Parijs de Iraanse zakenman Johan Guir Mehrani met een mes vermoord in zijn dure appartement in Parijs. Zijn echtgenote bekende prompt haar man uit jaloezie te hebben gedood. Maar de politie gelooft nu dat Mehrani ook door de moordenaars van Bakhtiar uit de weg is geruimd.

Deze laatste veronderstelling komt als een onaangename verrassing voor het Elysée. Mehrani was een van de vele contactpersonen die namens Iran profijtelijke contracten voor de Franse industrie in het vooruitzicht stelde. Hij onderhandelde met de vliegtuigfabrikant Aerospatiale over de levering van Super-Pumahelikopters en was betrokken bij de levering van Airbus-toestellen aan Iran Air. Het motief voor de moord is niet duidelijk. Mogelijk wilde Mehrani Bakhtiars moordenaars niet helpen bij hun vlucht uit Frankrijk. Of is hij vermoord om de Frans-Iraanse toenadering te saboteren?

De moord op Mehrani, die aanvankelijk zeer discreet was behandeld als een 'crime passionel', kwam in nieuw licht te staan na het verhoor van Massoud Hendi, een Iraniër die zich tv-producent noemt. Hendi, die op 17 september tijdens een vakantie in Frankrijk werd gearresteerd, erkende dat hij in Teheran de visa's had aangevraagd voor de twee uit Teheran afkomstige Iraniërs die van de moord op Bakhtiar worden verdacht. Hendi onthulde voorts dat de chef van de veiligheidsdienst van Iran Air in Parijs, Amilorah Teimouri, voor de Iraanse geheime dienst werkt. Teimouri werd na verhoor vrijgelaten.

Teimouri was een contactpersoon voor een 44-jarige Iraanse vrouw in Parijs in wier apartement de politie een telex, geheime codes en andere hulpmiddelen voor spionage vond. De vrouw die officieel in staat van beschuldiging is gesteld, erkende grif dat ze voor de geheime diensten in Teheran werkte “om haar familie in Frankrijk te beschermen”. Op grond van de informatie die de politie sinds augustus van deze verdachten en elders, o.a. in Turkije, heeft verkregen, blijkt dat de moord op Bakhtiar is voorbereid en uitgevoerd door de Iraanse geheime diensten die in Frankrijk over vele medewerkers beschikken.

De discretie waarmee het onderzoek naar de moord op Mehrani wordt omgeven - geen enkele van zijn vele en goede contacten in Frankrijk werd tot nog toe verhoord - wordt in Parijs uit politieke motieven verklaard. Als er direct verband bestaat tussen de moord op Bakhtiar en die op Mehrani dan betekent dat expliciet dat zakendoen met Iran niet los kan worden gezien van de aard van het regime in Teheran. En dat is een conclusie die de voorgenomen reis van Mitterrand nog meer zou belasten dan nu, twee maanden na de moord op Bakhtiar, al het geval is.

    • Jan Gerritsen