D66: milieuheffing anders aanpakken

DEN HAAG, 8 OKT. Het kabinet heeft het afgelopen jaar “onbevredigend gefunctioneerd”. Hoewel elk kabinet een zware opgave zou hebben gehad aan alle “wereldschokkende problemen zoals de oorlog in Irak” en de “majeure binnenlandse vraagstukken zoals de WAO”, heeft vooral het “buitengewoon stroeve energieslurpende functioneren van de coalitie” dit kabinet gehinderd.

Dit oordeel gaf fractievoorzitter Van Mierlo van D66 vandaag in de Tweede Kamer over het kabinetsbeleid van het afgelopen jaar. Als “lichtpuntje” noemde Van Mierlo alleen het rapport van de commissie Deetman over staatkundige vernieuwing. Hij zei te hopen dat deze voorstellen niet “sterven in gewoonte-wijsheid, gemakzucht en partijbelang”. Volgens Van Mierlo is de kern van het conflict tussen het kabinet en D66 over de aanpak van de WAO gebleven. Door de beperking in de duur en hoogte van de WAO-uitkering door het kabinet dreigt de aandacht te verslappen voor het zogeheten volumebeleid, aldus de fractieleider. D66 wil eerst de toestroom naar de WAO beperken door de “toelatingscriteria te objectiveren” en de Sociale Verzekeringsraad een andere rol te geven. Pas als dat na twee jaar niet tot een vermindering van de WAO-aanspraken leidt, acht D66 ingrepen in de uitkering mogelijk. Van Mierlo vroeg de regeringspartijen CDA en PvdA zich “boven het niveau van een prestigeslag te verheffen” en alsnog met de aanpak van D66 akkoord te gaan.

Van Mierlo wil ook een andere aanpak van de heffing op energieverbruik die het kabinet wil invoeren. Zeven grote bedrijven hebben hier fel tegen geprotesteerd. “Daar zat iets in”, zei van Mierlo over dit protest. Er is volgens hem te veel onzekerheid over de berekening van de hoogte van de aanslag. Deze wordt bovendien teveel versmald tot grote energieverbruikers, aldus Van Mierlo.

Hij stelde voor de heffing in te trekken en pleitte in plaats daarvan voor een “herziening van het belastingstelsel waarbij vervuiling en verspilling zullen worden belast. Wij gaan uit van een brede grondslag van deze belasting waarin bij voorkeur alle thema's van het Nationaal Milieu Plan een rol spelen”. De aanslagen per onderdeel zouden daardoor gematigd kunnen worden en gefaseerd kunnen worden ingevoerd, aldus van Mierlo. De Wet Algemene Bepalingen Milieuhygiëne (WABM) zou slechts nog een jaar van kracht moeten blijven. De opbrengst van de nieuwe, algemene belasting zou aangewend moeten worden om de belasting op arbeid te verminderen.

Het kabinet verdient in de ogen van Van Mierlo een “ernstige berisping” voor zijn mislukte aanpak van de plannen voor de Europese Politieke Unie. Van Mierlo weet de mislukking onder meer aan de rivaliteit tussen minister Van den Broek van buitenlandse zaken en minister-president Lubbers. Om nieuwe mislukkingen te voorkomen pleitte Van Mierlo voor een “grotere manoeuvreeruimte van de minister-president”.

D66 wilde verder meer steun voor de Surinaamse president Venetiaan. Suriname zou meer hulp moeten krijgen op het gebied van onderwijs en volksgezondheid, met name medicijnen.