Oktober bezorgt New York koude rillingen

NEW YORK, 7 OKT. Verandering hangt in de lucht op Wall Street. Een huivering trok vorige week door de aandelenmarkt terwijl de temperatuur in de stad voor het eerst sedert begin mei tot onder de 18 graden Celcius daalde.

Bij veel beleggers en handelaren brak het koude zweet uit bij het besef dat de maand oktober is aangevangen. Ze herinneren zich de oktober-crash van 1987 en de mini-crash van 1989.

Enkele van de ingrediënten voor een derde golf van verkopen zijn zeker aanwezig. De liquide middelen van institutionele beleggers zijn tot een laag niveau gedaald. Bovendien reageert de economie langzaam op de verlaging van rentetarieven en heeft de Fed, het stelsel van centrale banken, steeds minder ruimte voor een nog verdere renteverlaging. Tenslotte lijkt een verbetering van bedrijfsresultaten nog minstens twee kwartalen verwijderd.

Angst voor wat oktober in petto heeft voor de markt hield beleggers deze week aan de zijlijn. Na drie dagen van aarzeling dook het Dow Jones industrieel gemiddelde donderdag naar beneden en doorbrak de grens van 3.000 punten. Analisten achten het zorgwekkend dat de Dow, de graadmeter voor de dertig grootste fondsen, er niet in slaagt zich overtuigend boven de 3.000 punten te handhaven. In augustus schoot de Dow naar 3.050 punten, maar beleggers schrokken van een dergelijk hoog niveau. Sedert september schommelt de graadmeter ongemakkelijk in een nauwe bandbreedte van enkele punten beneden of boven de 3.000.

De enige positieve factor die het huidige koersniveau ondersteunt is de hoop dat de Fed de rente opnieuw zal verlagen om het aarzelende economisch herstel te stimuleren. De werkloosheidscijfers over september, die vrijdag zijn gepubliceerd, hadden de weg moeten vrijmaken voor een renteverlaging. Uit het bericht dat er vorige maand 24.000 banen (exclusief agrarische) zijn bijgekomen kon echter geen duidelijke trend worden afgeleid.

“De werkloosheidscijfers duiden er niet op dat de situatie verslechtert, maar geven ook geen indicatie dat het veel beter gaat met de economie”, aldus een analist. Nadat het stof vrijdag was opgetrokken was de markt niets wijzer geworden over een renteverlaging door de Fed.

Het Dow Jones gemiddelde sloot vrijdag 23,03 punten lager op 2.961,76. Uit deze daling blijkt dat de markt steeds minder kracht put uit de hoop op een lagere rente. Zelfs als de Fed deze week de rente verlaagt, zullen handelaren en beleggers waarschijnlijk lauw reageren. De economische voordelen van goedkoper geld zijn al lang verdisconteerd in de aandelenprijzen. Het teleurstellende koersverloop sedert augustus heeft veel te maken met het feit dat de renteverlaging pas na lange tijd enig effect heeft gesorteerd in de maandelijke werkloosheidscijfers.

De werkloosheidscijfers over september waren wat dat betreft een goed voorbeeld. De Fed heeft tot nu toe in 1991 vier keer de monetaire politiek versoepeld. Het disconto is nu 150 basispunten gedaald tot vijf procent, maar het effect op de economie is niet dramatisch. Uit de werkloosheidscijfers van vorige week bleek dat de industriële werkgelegenheid met 22.000 banen was gedaald. Bovendien daalde het aantal gewerkte uren per week, wat geen teken is dat de industriële sector zich herstelt.

De bedrijvensector blijft sukkelen. De koers van IBM, het vlaggeschip van Amerikaanse ondernemingen, kreeg vorige week flinke klappen te verduren. IBM sloot vrijdag op 99 dollar, tegen 104⅞ een week eerder. IBM heeft te maken met teruglopende vraag voor bijna alle produkten en heeft verder last van de lagere dollar waardoor de buitenlandse resultaten dalen. Analisten van Merill Lynch, Oppenheimer & Co. en Montgomery Securities stelden hun prognose voor de winst over het derde kwartaal bij van 40 tot 50 dollarcent per aandeel tot 20 tot 28 cent.

Financial Times

    • Patrick Harverson