Warenhuis M & S is Brits op zijn best

LONDEN, 5 OKT. Kruideniersdochter Margaret Thatcher koopt er al jaren haar ondergoed en schoenen, premier John Major en Labourleider Neil Kinnock halen er hun pakken vandaan en de Britse koninklijke familie bestelt er elk jaar de kerstkalkoen. Het warenhuis Marks en Spencer (M&S) is een begrip in Groot-Brittannië en wil dat voor het eind van deze eeuw ook in een groot deel van de rest van Europa zijn. Nu na een aarzelend begin de tien vestigingen in Frankrijk, Spanje en België succesvol blijken, opent M&S eind deze maand het eerste warenhuis in Nederland.

M&S heeft in Groot Brittannië al jarenlang een bijna ongeëvenaard machtige positie. Ruim een op de zes Britten koopt zijn kleren bij het warenhuis dat de helft van zijn omzet uit kleding haalt. Van de Britse vrouwen draagt een derde het fameuze MS-ondergoed. Daarnaast heeft het vijf procent van de Britse "food-market' in handen. Het wekelijkse bezoekersaantal van de in totaal 291 warenhuizen in Groot Brittannië is net zo groot als de hele Nederlandse bevolking. En in de grootste vestiging, Marble Arch Store in Londen, wordt op drukke dagen elke drie seconden een artikel verkocht.

Na ruim vijftien jaar kwakkelen op het vasteland is de in Groot-Brittannië zo succesvolle winkelformule bezig delen van West-Europa te veroveren. De plannen die het Britse concern in Nederland heeft, zijn daarvan het laatste bewijs, zo werd gisteren op een persbijeenkomst in Londen onderstreept. Behalve de opening van een drie verdiepingen hoog warenhuis in de Amsterdamse Kalverstraat eind oktober, waarin de M&S-top ruim tien miljoen pond heeft geïnvesteerd, is M&S druk bezig met een tweede vestiging in Den Haag.

De Nederlandse warenhuizen krijgen er daarmee een geduchte concurrent bij die zich naar verwachting met zowel De Bijenkorf als V&D, maar ook met de Hema zal meten. N. Colne, directeur Europa van M&S, gelooft dat zijn keten echter nog wel iets kan toevoegen aan de huidige Nederlandse markt. Hoewel hij zegt dat gaatje in de markt niet exact te kunnen benoemen, zal het volgens hem ergens moeten liggen bij de door de Britten zo gepropageerde extra service en hoge kwaliteit van een breed aanbod aan redelijk geprijsde artikelen.

M&S zal vanaf volgend voorjaar met een van de concurrenten onder een dak huizen, want in Den Haag heeft men de helft van de bestaande V&D-vestiging overgenomen. Tot grote vreugde overigens van het in moeilijke tijden verkerende V&D dat zo meer klanten hoopt aan te trekken.

Het Britse concern, dat aan het eind van de vorige eeuw door de Russisch-Poolse vluchteling Michael Marks en de Britse handelaar Tom Spencer werd opgezet en nu wereldwijd aan 74.000 mensen in 685 vestigingen werk biedt, is uiteindelijk bijna een eeuw lang alleen in Groot-Brittannië actief gebleven. Het als typisch Brits aangeduide assortiment van kleding, spijzen en dranken was daarvan de voornaamste oorzaak. Pas twee jaar geleden, toen de vestigingen in Parijs, Brussel en Madrid goed gingen lopen, bleek nou juist daarin de kracht van M&S op het continent te schuilen. M&S doet het, zo was duidelijk geworden, het best in het buitenland als het zoveel mogelijk Brits blijft.

Het moment dat M&S heeft uitgekozen voor de opening van de eerste Nederlandse warenhuis is opmerkelijk. Groot-Brittannië verkeert zelf al enige tijd in een economische recessie en voor Nederland lijkt zo'n periode binnenkort aan te breken. Colne zegt evenwel niet bang te zijn voor de eventuele gevolgen daarvan. “Wij kijken altijd naar de lange termijn. Bovendien zijn onze reserves te groot om veel hinder van de recessie te hebben”, aldus de topman.

M&S, dat als enige in de retail-wereld een zogeheten triplle A-rating heeft gezien de enorme kredietwaardigheid van het bedrijf, heeft altijd een geleidelijke groei gekend. Alles wat de vestiging in Amsterdam straks oplevert is alleen maar extra voor M&S. Het afgelopen jaar boekte het concern een omzet van 5,7 miljard pond (18,7 miljard gulden). De winst voor belastingen, die wegens de Britse recessie in 1990 minder steeg dan in de tien voorgaande jaren, kwam uit op 615,5 miljoen pond.