Vereniging tegen kwakzalverij houdt symposium over alternatieve genezers; "Aanpak alterneuten is boterzacht'

ROTTERDAM, 5 OKT. “Als je bij zo'n alterneut de hersenpan openzaagt kom je geen linker- en rechterhemisfeer tegen, maar twee reusachtige zweetvoeten... Die is van de Amsterdamse professor dr. B.S. Polak, aardig hè?” Secretaris I.A. van de Graaff van de Vereniging tegen de Kwakzalverij en apotheker in het Rotterdamse Hillegersberg is geen liefhebber van een al te subtiele benadering van zijn opponenten. De vereniging houdt vandaag een symposium in Utrecht onder de titel "Bevoegd - maar ook bekwaam? De wet BIG en de alternatieve genezers'. Het tijdstip voor het symposium is strategisch gekozen. Dit najaar zal het parlement zich buigen over het wetsontwerp Beroepsuitoefening in de Individuele Gezondheidszorg (BIG).

De bevoegdheid om de geneeskunde uit te oefenen is sinds 1865 exclusief voorbehouden aan artsen: "zij die aan de universiteit een opleiding hebben gevolgd en zijn afgestudeerd'. De wet die voorziet in zekere kwaliteitsgaranties als bij medische hulp is nog altijd van kracht, maar geen inspectie die nog optreedt tegen handelaren in biomagnetische sokken of hypnotherapeuten. Als het echt de spuigaten uitloopt en bijvoorbeeld aids-patiënten in advertenties genezing wordt gegarandeerd bij een gebedsgenezer wil het Staatstoezicht nog wel eens in actie komen.

Van de Graaff treurt er niet over, maar vindt het wel bizar dat de Koninklijke Vereniging tot Bevordering der Homeopathie in Nederland het predikaat "koninklijk' draagt, terwijl zijn vereniging de majesteitelijke zegen ontbeert. De apotheker wijst er op, dat zijn club al 110 jaar van leer trekt tegen behandel- en onderzoeksmethoden waarvan het nut niet wetenschappelijk vaststaat.

In zijn apotheek maakt de toonbank dan ook geen slagzij onder de mega-vitamines, homeopatische, antroposofische of "cosmoceutische' produkten, zoals vaak het geval is. Als de klant er nadrukkelijk om vraagt wil hij het wel bestellen. “Maar het mag hier absoluut niet in het zicht staan.”

Waarom de vereniging al 110 jaar bestaat? “Omdat de overheid toen ook al geen zin had toe te zien op de naleving van door haar opgestelde regels.” Voor die tijd was het vooral de Maatschappij tot het Nut van 't Algemeen van 1784, die zich verzette tegen ondeskundige medische hulp. Na invoering van de Wet op de uitoefening der geneeskunst in 1865 bleek zij echter veelvuldig te worden overtreden. De gebroeders Bruinsma - de één was arts, de ander leraar scheikunde - richtten in 1881 de vereniging op.

De ridders tegen de kwalzalverij - Van de Graaff vindt het een prima naam: het begrip is honderden jaren oud en is voor iedereen net zo begrijpelijk als “diefstal, laaienlichten en flessentrekkerij” - hebben enkele tientallen jaren een rustig bestaan gehad, maar nu is er weer werk aan de winkel. In de nieuwe wet BIG wordt het immers iedereen toegestaan de geneeskunde uit te oefenen met uitzondering van een aantal handelingen. Waarom moet in een land, waar één op de vijfhonderd inwoners een artsendiploma bezit een grote en onduidelijke groep genezers worden toegelaten, vraagt de vereniging zich af. “Het gaat mij er niet om of de alternatieve genezer te goeder trouw handelt,” zegt Van de Graaff. “Wat moet je met een mislukte magazijn-bediende die tegenwoordig te goeder trouw klassiek homeopaat is in kliniek De Klaproos in Zeeuws Vlaanderen? Van de week komt hier een mevrouw met een recept van een bejaarde dokter die nog wat zit na te dieselen. Iets met vluchtige olie. Mevrouw vraagt me wat het allemaal waard is. Ik denk dat ik dan toch nog te beleefd ben. Dus ik mompel iets van "nou wat mij betreft niks'. Maar je moet eigenlijk gewoon keihard zeggen waar het op staat. Op grond van mijn opleiding hoor ik te zeggen dat het regelrecht kermisbedrog is. Laser-acupunctuur, dat is astrologie op de computer. Neem zo'n Yomanda, die geneeskrachtige kaartjes instraalt. Die dingen moeten na drie maanden terug om opnieuw ingestraald te worden. Dan zeg ik als apotheker dat er toch tenminste een produktie-datum op moet staan. Ha, ha, ha. Maar ja, het zit langzamerhand in de sfeer van de godsdienstvrijheid, dus de aanpak is boterzacht.”

Dat er niets zou zijn bereikt is ook niet waar. “Neem nou Dr. Vogel, die is nu gelukkig "ontdokterd'. Die man had geloof ik een ere-doctoraat als botanicus van een universiteit in Florida, maar iedereen denkt hier natuurlijk dat-ie dokter is.”

Voorlopig stelt de vereniging zich tot doel de Koninklijke Maatschappij ter Bevordering van de Geneeskunst (KNMG), die deze maand een standpunt inneemt over alternatieve genezers, stevig afstand te laten nemen van alles wat allopatisch en alternatief is. “Dat wordt echt tijd. Je kunt d'r geen kant meer mee uit. Als iemand iets homeopatisch wil en mij vraagt hoe hij het moet gebruiken, weet ik toch niks te zeggen? Alleen met die diluties met zestig procent alcohol. Daarvan zeg ik: doe het maar in een flink glas cola. Dan heb je een fantastische "tic'.”

    • Bram Pols