De overrompelende persoonlijkheid van sopranen

Joan Sutherland: 6 okt. 14.00-15.30 uur Ned. 3. Elisabeth Schwarzkopf: 13 okt. 14.00-15.00 uur Ned.3. Kiri Te Kanawa: 20 okt. 14.00-15.45 uur Ned. 3.

Drie van de beroemdste sopranen van de laatste eeuwhelft worden de komende zondagmiddagen uitvoerig geportretteerd op de NOS-tv. Het zijn Joan Sutherland, Elisabeth Schwarzkopf en Kiri Te Kanawa, zangeressen met elk unieke capaciteiten en eigenschappen en heel verschillende carrières. Al zijn de drie programma's gemaakt door dezelfde producent RM Arts, ze hebben daardoor toch ieder een eigen sfeer, want de overrompelende persoonlijkheid van de echte grote ster dringt in alles door.

Een van de leuke dingen van de serie als geheel is dat er op de achtergrond de constante van de continuïteit op topniveau is: Maria Callas figureert in de portretten van Joan Sutherland en Elisabeth Schwarzkopf, Kiri Te Kanawa volgde een masterclass bij Joan Sutherland en haar dirigerende echtgenoot Richard Bonynge, die ook ontdekte dat Sutherland een lyrische coloratuursopraan was en bepaald niet de ideale Wagnervertolkster die haar moeder zo graag in haar zag. Het gaf nog aanleiding tot veel klassiek geruzie tussen schoonzoon en schoonmoeder, zo vertelt Bonynge nog steeds met graagte, totdat Joan Sutherland op de avond van 17 februari 1959 op slag wereldberoemd werd door haar sensationele coloraturen in Donizetti's Lucia di Lammermoor.

Aansprekelijk zijn uiteraard ook de kleine menselijke sores van de grote ster en de verhalen over de altijd moeilijke start in het vak: de frêle Schwarzkopf over de fysieke verschrikkingen in de oorlogstijd, de onhandig grote, harkerige en onelegante Sutherland over haar problemen met acteren - werkelijk hilarisch is de passage over het leren flauwvallen en doodgaan in een opera - en de luie laconieke Te Kanawa, die wel mooi zong, maar ondertussen vooral werkte aan een bijna fatale reputatie van ongedisciplineerdheid.

Ja, het zijn alleen de ècht groten die zo openhartig en relativerend kunnen praten over hun persoonlijke problemen en de moeilijkheden van het ongelooflijk veeleisende vak, waarin men juist op topniveau nooit mag falen. Wat een ontmoedigende ellende bij het instuderen - men ziet dat bij Sutherland en Te Kanawa - en wat een moeite bij het perfectioneren van interpretaties - zie Schwarzkopf een masterclass geven of praten over het belichtingsprobleem van haar te diep liggende ogen in de monoloog van de Marschallin in Der Rosenkavalier.

Fantastische en fascinerende beelden zijn er: Schwarzkopf die een operetteplaat opzet en weer zeer van zichzelf geniet; Sutherland die in een interview na haar Lucia-succes een stukje gratis zingt met op de achtergrond een afschuwelijk dressoir; Te Kanawa in haar geboorteland Nieuw Zeeland waar ze wordt gefilmd in een Morris Minor alsof dat mollige damesautootje het toppunt van glamour was en die optreedt bij de afsluiting van de Commonwealth Games in een stadion met zoveel hoorbaar en zichtbaar spektakel dat het hele zuidelijke deel van het universum moet hebben meegenoten.