Joel Fisher Joel Fisher bij Art Affairs. ...

Joel Fisher Joel Fisher bij Art Affairs. Wittenburgergracht 313, Amsterdam. Tot 21 oktober. geopend wo-za 13-18 uur, en elke dag op afspraak. Prijzen: tekeningen 31 bij 43 cm ƒ 2.400,-; staaldraadsculpturen met tekening ƒ 12.000,-; gips-sculpturen incl. installatie ƒ 12.000,-.

Roger Raveel Roger Raveel: recent werk. Keizersgracht 548 en Kerkstraat 276. Tot 13 oktober. Geopend di-za 12-17.30 u. Prijzen: tekeningen in potlood en inkt op papier ƒ 2.700,-; gouaches ƒ 8.000,-; schilderijen ƒ 12.000,- tot ƒ 68.000,-.

Simcha Roodenburg Simcha Roodenburg bij Galerie Akinci. Singel 74, Amsterdam. Tot 17 oktober. Geopend di-za 12-18 uur. Prijzen: van ƒ 4.000,- tot ƒ 7.000,-.

Joel Fisher

In galerie Art Affairs steken vreemde uitstulpsels op ooghoogte uit de witgeschuurde muren. Ze zijn zelf ook wit geschuurd en daarom is het net alsof ze uit de wanden groeien. Ze lijken op de stompe snavel van een uil, of op een koeietong of een dierenbek. Niet dat ze als zodanig zijn bedoeld. Hun maker, Joel Fisher (geboren in 1947 in Salem, Ohio; woont in New York) heeft er naar eigen zeggen geen enkele bedoeling mee. De toeschouwer mag erin zien wat hij wil.

De sculpturen van Fisher, die ooit in 1978 een eenmanstentoonstelling in het Stedelijk Museum in Amsterdam had maar sindsdien niet meer in ons land heeft geëxposeerd, komen niet voort uit een idee. Fishers werk ontstaat vanuit een combinatie van toeval en een ambachtelijke methode die hij zich in de loop der jaren eigen heeft gemaakt.

Het begint met een stukje door hemzelf uit natte pulp vervaardigd papier: een doorschijnend materiaal met rafelige randen en een grove textuur van vezeltjes, haartjes en andere oneffenheden. Eén van die krullerige vezeltjes tekent hij met potlood secuur na op hetzelfde stukje papier. De tekening tenslotte is het model voor een sculptuur. Dat kan een ruimtelijke lijntekening zijn uit zwart staaldraad (hiervan zijn er ook enkele in de galerie te zien), of een driedimensionale projectie met als resultaat de uitstulpsels zoals ik ze hierboven beschreef: een gipsen huid om een mal van polyester. Hiermee is het artistieke proces, van papier tot beeld, voltooid. Fisher verkoopt de sculptuur dan ook samen met de tekening. Niet alle tekeningen is het gegeven om driedimensionaal te worden: die tekeningen verkoopt hij los.

Het werk van Fisher is vlinderachtig, ijl en licht. Afhankelijk van de lichtval onttrekken de witte beelden zich bijna geheel aan het zicht, pas door ze af te tasten kan je ze dan 'zien'; of ze worden juist door slagschaduwen gearticuleerd en verschijnen dan in al hun plasticiteit.

Wanneer de expositie is afgelopen breekt Fisher zijn beelden af. Voor wie dat wil bouwt hij ze ter plekke weer tegen een wand aan.

Joel Fisher bij Art Affairs. Wittenburgergracht 313, Amsterdam. Tot 21 oktober. geopend wo-za 13-18 uur, en elke dag op afspraak. Prijzen: tekeningen 31 bij 43 cm ƒ 2.400,-; staaldraadsculpturen met tekening ƒ 12.000,-; gips-sculpturen incl. installatie ƒ 12.000,-.

Roger Raveel

Ter gelegenheid van de zeventigste verjaardag van de bekende Belgische schilder Roger Raveel heeft Galerie Espace, die Raveel al tientallen jaren in Nederland vertegenwoordigt, een dubbelexpositie aan zijn werk gewijd. In de galerie aan de Keizersgracht én in de dependance in de Kerkstraat zijn schilderijen, gouaches, tekeningen en een enkel spiegelobject, uit 1990 en 1991 te zien.

Deze zeer recente werken roepen de vraag op of er zich belangrijke veranderingen hebben voorgedaan in de schilderkunst van de Machelse meester. Het antwoord is: nee, geheel niet. Zo zijn de thema's in de afgelopen dertig jaar dezelfde gebleven. Nog steeds schildert Raveel Vader en Zoon, de vader, gekleed in bruin pak met pet aan het werk in de tuin, de zoon (de schilder) passief toekijkend. Nog steeds staan er schuttingen en muren dwars in het beeld. En nog steeds doordringen abstracte, zuiver schilderkunstige elementen een alledaagse werkelijkheid. Maar het meest opvallend blijft de witte plek. Overal keert die terug, vaak als vierkant, soms als verticale balk, en soms bestaat een menselijke figuur uit louter contour en witte leegte. Het wit is een gat in het schilderij, een absolute, onbegrensde ruimte die de gedaante van gewone dingen aan kan nemen (een pet, een stuk hout), maar ook het zicht op de dingen belemmert, en een onoverbrugbare afstand tussen personen wordt.

Ook de manier van schilderen is dezelfde gebleven. Raveel gebruikt een collage-achtige schildertechniek. Sommige delen schildert hij precies en egaal, elders krijgt de verf zelf zeggingskracht door de expressieve toets en de manier van opbrengen. Hiertussen laat hij hele stukken van het gegronde linnen zichtbaar.

Er is niets veranderd. En toch ontroeren Raveels schilderijen en tekeningen keer op keer. Hier wekt een oude mannenhand verwondering omdat die zo prachtig geschilderd is, daar verrast weer de heldere kleur of juist het zachte, bijna transcendentale licht. Er spreekt een meditatieve en melancholieke sfeer uit dit werk. De mensen zijn alleen, geïsoleerd in een doodstille wereld, ook wanneer ze samen zijn.

Het wit heeft een onmiskenbaar metafysische lading. Soms wordt dit expliciet, bij voorbeeld in "Witte Magie' waar een gezicht in het wit verschijnt, zoals op de zweetdoek van Veronica waarop de afdruk van Christus' gelaat zichtbaar was. En in "Een horizontale verticale leegte' doorbreekt een witte balk een groen weiland en opent zich daarboven de leegte van het onbekende.

Roger Raveel: recent werk. Keizersgracht 548 en Kerkstraat 276. Tot 13 oktober. Geopend di-za 12-17.30 u. Prijzen: tekeningen in potlood en inkt op papier ƒ 2.700,-; gouaches ƒ 8.000,-; schilderijen ƒ 12.000,- tot ƒ 68.000,-.

Simcha Roodenburg

Simcha Roodenburg (1963), net afgestudeerd aan Ateliers '63, toont een drietal beelden in Galerie Akinci, één in hout en twee in beton. Roodenburg construeert zijn sculpturen met simpele hoekverbindingen (in een sleuf past een volgende balk). Dit betekent dat ze ook weer gemakkelijk te demonteren zijn. Ze arriveren dan ook als bouwpakket op hun plaats van bestemming.

Foto's van eerder werk laten zien dat Roodenburgs beelden nogal eens de neiging hadden om voort te woekeren tot grote, wankele architectonische constructies. Dat geldt niet voor het werk dat hij bij Akinci laat zien. Het houten beeld heeft een fraaie stervorm, met een rechthoekige tafelachtige sokkel als basis. De balken steken radiaalsgewijs naar buiten zodat een suggestie van uitdijen ontstaat.

De betonnen beelden zijn eenvoudiger. Het zijn beide rechtopstaande rechthoeken met een dwarsbalk, een soort vensters dus. De functionalistische esthetiek van Roodenburg doet nostalgisch aan. Dit wordt nog versterkt doordat hij werkt met ruwe houten balken en onafgewerkt beton.

Helderheid en doorzichtigheid - letterlijk: je kan de beelden van alle kanten, ook van onderen en van boven, bekijken - zijn positieve kwaliteiten van dit werk.

Simcha Roodenburg bij Galerie Akinci. Singel 74, Amsterdam. Tot 17 oktober. Geopend di-za 12-18 uur. Prijzen: van ƒ 4.000,- tot ƒ 7.000,-.

    • Janneke Wesseling