Europese Commissie verbiedt overneming van De Havilland

BRUSSEL, 3 OKT. De Europese Commissie heeft de voorgenomen overname van de Canadese vliegtuigfabriek De Havilland door het Franse Aérospatiale en het Italiaanse Alenia e Selenia verboden.

Volgens Sir Leon Brittan, de Europese Commissaris voor concurrentie, zou een samengaan van de bedrijven leiden tot een overheersende positie die schadelijk kan zijn voor andere vliegtuigbouwers en hun klanten.

Het is de eerste keer dat de Europese Commissie een dergelijke vergaande stap neemt, sinds vorig jaar september een richtlijn in werking trad die bepaalt dat belangrijke overnames en fusies tevoren moeten worden aangemeld. Na de aanmelding, eerder dit jaar, en een vier weken durend voorlopig onderzoek van de Europese Commissie, besloot de Commissie op 12 juni een diepgaand onderzoek in te stellen. Dat mag volgens de richtlijn maximaal vier maanden duren.

Bij haar beslissing heeft de Commissie overwogen dat de overname van De Havilland door het Frans-Italiaanse consortium tot resultaat zou hebben dat 50 procent van de wereldmarkt en 67 procent van de markt in de Europese Gemeenschap van vliegtuigen met 20 tot 70 plaatsen in één hand zou komen. De percentages zouden nog hoger uitkomen als alleen de toestellen met 50 of die met 70 zitplaatsen in beschouwing worden genomen.

De concurrentie zou, aldus de Commissie, waarschijnlijk uit de markt van de zogeheten turboprop-toestellen gedrongen worden en nieuwe potentiële vliegtuigbouwers zouden worden afgeschrikt. De kopers van dit soort vliegtuigen, meestal kleine luchtvaartmaatschappijen, of dochters van grote maatschappijen, zijn niet voldoende krachtig om weerstand te bieden aan een vliegtuigbouwer die z'n voorwaarden kan dicteren.

De concurrenten van De Havilland en ATR (het consortium van Aérospatiale en Alenia) zijn British Aerospace, Saab, Fokker en enkele kleinere bedrijven. Aerospace en Fokker hadden al eerder geprotesteerd tegen de fusieplannen. Aérospatiale en Alenia kunnen in beroep gaan tegen de beslissing bij het Europese Hof van Justitie.

Tot voor kort leek het erop dat de Europese Commissie de overname zou goedkeuren, maar gisteren bleek er, volgens Sir Leon, “ een comfortabele meerderheid” binnen de 17 man sterke Commissie te zijn die zijn voorstel steunde om de overname te verbieden. De Havilland, een dochter van de Amerikaanse vliegtuiggigant Boeing, verkeert al tijden in moeilijkheden en is op zoek naar een partner.

Boeing heeft intussen al zijn teleurstelling uitgesproken over de beslissing, terwijl Canada zijn “grote ongenoegen” tot uitdrukking heeft gebracht. De beslissing van de Commissie zal, naar wordt verwacht, grote gevolgen hebben voor plannen om grotere verbanden te vormen in de luchtvaartindustrie. Ook wanneer een bedrijf buiten EG een kleiner Europees bedrijf zou willen overnemen kan de Europese Commissie overigens ingrijpen. De woordvoerder van Sir Leon wees erop dat er sprake is van een wereldmarkt maar dat een monopoliepositie de Europese markt schade zou berokkenen.