"De ouders zouden de kinderen het liefst midden op de speelplaats afzetten.'

"Dat daar doden gaan vallen staat voor mij als een paal boven water'. Peter Nouwens, vader van drie schoolgaande kinderen, is er van overtuigd dat het verdwijnen van het fietstunneltje onder de drukste invalsweg van Nijmegen op den duur slachtoffers zal eisen. Vooral de schooljeugd die dit punt elke dag tweemaal moet passeren vormt een kwetsbare groep. "Het verkeer is de eerste doodsoorzaak bij kinderen, dat is inmiddels toch een bekend gegeven', zegt hij.

Nouwens zit in het ouderraad van een LOM-school en is voorzitter van de verkeersveiligheidscommissie die door een twaalftal basisscholen en vier scholen voor voortgezet onderwijs is opgericht. In de ten westen van Nijmegen gelegen nieuwbouwwijken Dukenburg en Lindenholt valt nog heel wat te sleutelen aan kindonvriendelijke verkeerssituaties. "Het lijkt wel of de mensen die zo'n wijk plannen over weinig inlevingsvermogen beschikken', stelt Nouwens vast.

Toen de familie Nouwens tien jaar geleden naar Nijmegen verhuisde, hebben ze gekozen voor de veiligheid van een buitenwijk met woonerven. De kinderen konden zelf naar school lopen, eigenlijk al vanaf de kleuterklas, want de katholieke, de openbare en de LOM-school zijn midden in de wijk gesitueerd. Over de veiligheid van de woonerven zul je Peter Nouwens dan ook niet horen. Wel over de gevaren die op de loer liggen zodra je er een stap buiten zet. De ontsluitingswegen en doorgaande routes die van de ene wijk naar de andere voeren, nodigen nogal eens uit tot hard rijden. Ook de verkeerssituatie bij scholen is vaak niet goed doordacht en daarom onoverzichtelijk en gevaarlijk.

"Steeds meer ouders kiezen er voor om hun kinderen met de auto naar school te brengen'. Of het uit veiligheidsoverwegingen is of uit luiheid, daar wil Nouwens af zijn. Belachelijk vindt hij het wel, want vrijwel alle leerlingen wonen binnen een straal van een paar kilometer van school. "Door met de auto te komen, dragen de ouders zelf bij aan de toenemende verkeersonveiligheid. Een vicieuze cirkel die op den duur nog maar moeilijk te doorbreken is.'

We lopen door de wijk om de situatie ter plekke in ogenschouw te kunnen nemen. Een ontsluitingsweggetje van zo'n honderd meter leidt vanaf de doorgaande route de wijk in naar het scholencomplex. Aan het eind maakt de weg een lus terug naar de grote weg. Op de parkeerplaats staat het blik van de leerkrachten. "Het is hier 's morgens en 's middags een gewriemel van jewelste met al die auto's', licht Peter Nouwens toe. "Achteruit rijden, omdraaien, dubbel parkeren, autoportieren die open en dicht slaan. De ouders zouden hun kinderen het liefst midden op de speelplaats afzetten'. Voor de kinderen die lopend komen en de gevaarlijke doorgangsroute moeten oversteken, heeft de verkeersveiligheidscommissie inmiddels een aantal verbeteringen weten door te voeren. Nouwens wijst op de oversteekstrepen en de bliksemschichten die op de weg zijn geschilderd.

Trots van de verkeerscommissie zijn de grote, rode driehoeken met overstekende kinderen die in het wegdek zijn aangebracht. "Moesten helemaal uit Denemarken komen, dat heeft nog wat voeten in de aarde gehad, want de gemeente vond ze eigenlijk te duur', herinnert Nouwens zich. "Het zijn natuurlijk allemaal lapmiddelen', vervolgt hij terwijl de auto's ons voorbijrazen met snelheden die ver boven de vijftig kilometer liggen. "We hebben er iets aan gedaan, dat is eigenlijk het enige dat je ervan zeggen kunt.'

Met de twaalf basisscholen en de vier scholen voor voortgezet onderwijs zijn de schoolfietsroutes door de twee wijken geanalyseerd. Alle gevaarlijke plaatsen zijn geïnventariseerd en aan de meeste daarvan wordt gesleuteld. "We hebben een hoop werk voor de ambtenaren verricht', concludeert Nouwens een beetje zuur. Want wat ze nu met het fietstunneltje van plan zijn vindt hij hemeltergend. We lopen er naar toe.

Een brede groenstrook tussen de wijk en het winkelcentrum, waarachter zich weer een andere wijk uitstrekt. Door het wat onbestemde groen loopt de drukke invalsweg vanuit Wijchen. Een luxueuze kantorenwijk - De Brabantse Poort - moet allure gaan geven aan dit deel van de stad en dat betekent tegelijk het einde van het zeer veel gebruikte fietstunneltje. Op drukke dagen worden er 6000 verkeersbewegingen bij de onderdoorgang geturfd, voor een belangrijk deel gaat het om kinderen.

Nouwens schetst de oversteeksituatie die zal ontstaan als er een gelijkvloerse kruising met stoplichten komt: "Eerst een fietspad, dan een dubbele rijbaan voor de auto's, vervolgens een busbaan waar bussen beide kanten op rijden, dan opnieuw een dubbele rijbaan voor auto's en tenslotte weer een fietspad. En dan maar hopen dat je veilig aan de overkant komt.' Niet alleen te hard rijden, maar ook door rood rijden is hier aan de orde van de dag, want de automobilisten die net van de snelweg komen willen graag een beetje opschieten. Enkele doden en vele gewonden op de iets verder gelegen kruising hebben dat inmiddels bewezen. De grootste 50-km borden van Europa met een doorsnee van twee meter mochten niet baten.

"We zijn helemaal geen barricade-bestormers', zegt Nouwens, "maar actie kon nu echt niet meer uitblijven'. Tegen de duizend leerlingen, leerkrachten en ouders blokkeerden op een dinsdag na schooltijd de invalsweg en demonstreerden voor het behoud van de fietstunnel. Het was een van de grootste acties die Nijmegen de laatste jaren heeft gekend. In de lessen op school werd over verkeersveiligheid gediscussieerd en op handenarbeid maakten de leerlingen spandoeken. De tekst "Kut,kut,kut, wij zijn de lul', kwam niet door de censuur, maar "Brabantse Poort, Kindermoord!' mocht wel. De wethouder had het zichtbaar moeilijk toen hij door de schoolkinderen onder vuur werd genomen, maar de actie heeft uiteindelijk niet mogen baten.

"Op een project van tientallen miljoenen guldens bleek drie miljoen gulden voor de verkeersveiligheid teveel'. Peter Nouwens vindt het onbegrijpelijk. Scholen gaan niet meer met de leerlingen naar de bibliotheek bij het winkelcentrum als het tunneltje verdwenen is, heeft hij al vernomen. Trouwens, zijn jongste zoon van negen zal ook niet meer alleen naar het winkelcentrum mogen als die kruising er is. "Daar moet hij maar mee wachten tot-ie een jaar of veertien is.'

    • Michaja Langelaan