Vertrek Beenhakker al lang inzet van weddenschap

AMSTERDAM, 30 SEPT. Leo Beenhakker wordt weer Don Leo. Tot groot ongenoegen van het Ajax-bestuur, dat zaterdag verbitterd het nieuws over het vertrek van de oefenmeester naar Real Madrid bekendmaakte. Van Praag cs willen graag een andere moraal in de jungle van de voetbalwereld brengen, maar zij worden nu opnieuw geconfronteerd met de harde werkelijkheid. Contracten zijn slechts waardeloze vodjes papier als er (Zuideuropese) miljoenen op tafel komen.

Het is enerzijds een vorm van naïviteit, die voortkomt uit een verkeerde inschatting van de harde wetten in de voetbalwereld, en anderzijds de teleurstelling over de gang van zaken geweest dat Beenhakker zaterdagavond van het Ajax-bestuur een trap na kreeg, nadat hij via een achterdeur uit De Meer was gevlucht. Van Praag suggereerde onomwonden dat Beenhakker in februari zijn contractverlenging met twee jaar bij Ajax heeft gebruikt om bij Real een verbeterde aanbieding uit het vuur te slepen. Een onbewezen theorie, hoewel president Mendoza van Real ongetwijfeld diep in de buidel heeft getast.

Aan de andere kant is de handelwijze van Beenhakker ook niet goed te praten. Terecht riepen spelers en bestuur zaterdagavond in koor dat zij zich in de steek gelaten voelden. Assistent-trainer Bobby Haarms liep in het spelershome rond als een gebroken man. Hij had een boezemvriend verloren. Beenhakker verklaarde voor de televisie dat het een zakelijke kwestie is geweest. Hij had om ontbinding van zijn contract gevraagd en het bestuur vond dat bespreekbaar. Maar het bestuur kon weinig anders dan zijn medewerking verlenen. Een gefrustreerde coach werkt alleen maar negatieve publiciteit in de hand. Beenhakker kan dan wel beweren dat “iemand die mij kent weet dat ik mijn werk met maximale inzet zou blijven doen”, maar Haarms merkte twee weken geleden al dat de man uit de Rotterdamse wijk Charlois er met zijn hoofd niet meer bij was. “Zoals ik ook het ontslag van Knobel, Kraay en Brom lang vantevoren voelde aankomen.”

Beenhakker vraagt zich af waarom een trainer nooit op een fatsoenlijke manier bij een club kan weggaan, terwijl hij toch zelf op een weinig charmante wijze in De Meer de deur achter zich heeft dichtgetrokken. Met een afscheid in de winterstop of aan het einde van het seizoen had hij Ajax minder schade bezorgd. Het bestuur zou zich dan ook wat positiever hebben opgesteld. Nu stapt hij uit een rijdende trein, na zes competitiewedstrijden en midden in een Europa Cup-cyclus. Opvolger Louis van Gaal mag er voor zorgen dat er geen onrust ontstaat in de spelersgroep. Beenhakker, nota bene de voorzitter van de vakgroep coaches betaald voetbal in de vereniging voor oefenmeesters (VVON), heeft niet bepaald het goede voorbeeld gegeven.

Reeds tijdens het toernooi in La Coruña - eind augustus - viel het spelers en bestuurders van Ajax op dat Beenhakker lonkte naar Real Madrid, dat ook aan het evenement deelnam. In de onderlinge confrontatie, die Ajax met 2-0 won, zou hij spelers als Prosinecki zelfs aanwijzigingen hebben gegeven. Penningmeester Van Os sloot toen met commercieel bestuurslid Coronel een weddenschap af dat Beenhakker voor Kerstmis weg zou zijn. Het ging nog wat sneller dan de schatbewaarder dacht. Op 9 september richtte Beenhakker zich al tot voorzitter Michael van Praag met het verzoek tot ontbinding van het contract, waarover afgelopen winter zes maanden was onderhandeld.

Het overhaaste vertrek van Beenhakker heeft, zoals hij zegt, voor tachtig procent met geld te maken. Toch vraagt men zich bij Ajax af of er misschien meer motieven ten grondslag liggen aan het plotselinge ontslag. Beenhakker heeft wellicht ingezien dat hij met de huidige spelersgroep niet het beoogde doel - binnen twee jaar naar de Europese top - kan bereiken. Aanvankelijk kon hij zich altijd verschuilen achter lacunes in het spelersmateriaal.

Die vlieger ging niet meer op, sinds er onverwacht acht miljoen binnenstroomde voor Richard Witschge en hij naar hartelust kon investeren. Vervolgens moest Beenhakker keuzes maken: Hansen of Vink, Wouters of Jonk, Winter of Alflen, Pettersson of Van Loen. Hij bleef kiezen voor de oude formatie en gaf daarmee toe dat het niet direct aan de kwaliteiten van de selectie heeft gelegen, dat Ajax vorig seizoen de titel weggaf aan PSV.

Beenhakker is in 1989 naar Ajax gekomen voor de visvijver achter het huis, tante Sien in het spelershome en de haringkar op de brug. Al gauw stoorde hij zich mateloos aan het gedrag van de jeugdspelers, die hij omschreef als de patatgeneratie. Zijn collega-trainers kregen tot vervelens toe verhalen te horen over de discipline bij Real, waar hij wel een professioneel voetbalklimaat had aangetroffen en waar de spelers zich niet in disco's vertoonden maar keurig om half elf naar bed gingen.

Beenhakker vindt dat er momenten zijn “waarop je aan jezelf moet denken”. Hij wil nog tweeeneenhalf jaar bij Real als coach aan de slag en kan daarna in de luwte functioneren als technisch directeur. Het is wel optimistisch om de toekomst van je carrière op te hangen aan een club, waar de trainers de afgelopen jaren in en uit liepen. Beenhakker krijgt bovendien in de Spaanse hoofdstad te maken met de stroef functionerende buitenlandse aankopen Hagi en Prosinecki, terwijl Mendoza bezig zou zijn Gullit los te weken bij Milan. De verhouding tussen Beenhakker en de aanvoerder van het Nederlands elftal is sterk onderkoeld door het WK en de discussie over Bryan Roy.

Ajax heeft zich twee jaar blind gestaard op een topcoach, die door zijn verbale kwaliteiten alle vuile was binnenskamers hield, maar in voetbaltechnisch opzicht geen wonderen verrichtte. Het vertrouwen in opvolger Louis van Gaal is groot. De ex-Spartaan krijgt de komende tweeëneenhalf jaar alle touwtjes in handen. Dat lijkt gewaagd, want Van Gaal heeft zich nooit bewezen als hoofdcoach. Op nationaal, noch op internationaal niveau. Maar het bestuur is overtuigd geraakt van de organisatorische en technische kwaliteiten van Van Gaal, die Beenhakker op tactisch gebied al vaak van tips voorzag. Aanvankelijk wekte zijn gedrevenheid nogal wat wrevel bij de spelersgroep. De relatie schijnt nu te zijn verbeterd.

Wat Ajax mogelijk nog te wachten staat is het vertrek van de absolute vedette in De Meer, Dennis Bergkamp. Beenhakker tipte Real al eens over de snelle spits, tot grote woede van het Ajax-bestuur. Als tegenmaatregel werd een vierjarig contract met Bergkamp afgesloten. Er zal nu een astronomisch bedrag op tafel moeten komen om de international in Spanje te krijgen. Maar zoals is gebleken met Beenhakker, geld speelt in de Zuideuropese voetbalcultuur geen rol en breekt elk contract open.