Niet alle kernwapens weg uit ons land; Cheney beëindigt parate status van kernwapens VS

WASHINGTON, 30 SEPT. De Amerikaanse minister van defensie, Dick Cheney, heeft het afgelopen weekeinde direct orders gegeven om de parate status van de B-52 bommenwerpers en de Minuteman-III-kernraketten voor de lange afstand te beëindigen. Het kost 24 uur om in geval van een nodsituatie de staat van paraatheid te herstellen.

Cheney zei gisteren voor de Amerikaanse televisie dat Amerika veel van de genomen maatregelen ongedaan kan maken als de Sovjet-Unie niet zelf met reducties reageert op de Amerikaanse stappen. “We kunnen de bommenwerpers weer paraat maken. We kunnen tactische kernwapens op schepen weer opnieuw opstellen. Maar we hebben alle reden om te geloven dat de Sovjet-Unie positief zal reageren”, zei hij.

Het vrijdagavond door president Bush gelanceerde voorstel betekent niet dat alle Amerikaanse kernwapens voor de korte afstand verdwijnen uit Nederland en de rest van West-Europa. Kernbommen die op straaljagers, zoals de F-16, worden geladen, blijven deel uitmaken van de NAVO-strategie. Deze bommen zijn ook de meest bruikbare tactische kernwapens, omdat vliegtuigen sneller op verschillende plekken inzetbaar zijn dan artilleriestukken of raketten voor de korte afstand. Bovendien houden ze nog een zekere koppeling tussen Europa en Amerika in stand. De Nederlandse F16-straaljagers hebben ook een kerntaak. Nederland wordt dus niet geheel kernwapenvrij, zoals zaterdag ten onrechte in deze krant werd gemeld.

De Amerikaanse minister Cheney en staf-chef Colin Powell lichtten afgelopen zaterdag tijdens een persbriefing in het Pentagon de reducties van kernwapens door president Bush nader toe. Volgens Cheney waren de geschrapte tactische kernwapens toch al niet meer bruikbaar voor de VS. “Deze systemen hebben geen enkel duidelijk nut vandaag, en ze wekken bezorgdheid bij de Sovjet-Unie”, zei hij.

De dieptebommen met kernkoppen, die onder andere op het in Nederland gebruikte P3-Orion-vliegtuig moeten worden geladen, worden teruggebracht naar de Verenigde Staten, waar ze worden opgeslagen. In totaal wordt tweederde van de tactische kernwapens teruggetrokken of vernietigd. Zo'n 1500 tactische kernbommen voor vliegtuigen blijven opgeslagen, onder meer op vliegvelden in West-Europa. Voor het eerst werden zaterdag de aantallen tactische kernwapens in een officiële Amerikaanse verklaring genoemd. In oktober zal de NAVO nadere beslissingen nemen over de nog overblijvende kernbommen voor tactische vliegtuigen.

De vernietiging van tactische kernwapens kan één tot drie jaar duren. Dat kost extra geld. Toch verwachtte Cheney dat er komend begrotingsjaar 552 miljoen van de defensiebegroting van totaal 291 miljard dollar bespaard kan worden door het niet produceren van dure raketsystemen als MX. Op de lange termijn kan sterker worden bespaard door niet-produktie, tot 20 miljard dollar toe.

Een team van medewerkers van Bush gaat naar Moskou om de Amerikaanse voorstellen nader toe te lichten. De veiligheidsadviseur van de president, Brent Scowcroft, vond het niet verrassend dat de Sovjet-regering niet direct reageerde met reducties. Gorbatsjov had via de Sovjet-televisie wat lauw gereageerd op de voorstellen. “Dit is een tamelijk alomvattend voorstel en om in 24 uur daar op te moeten reageren is te veel gevraagd”, zei hij. Zowel Cheney als Scowcroft vond de eerste reacties van Gorbatsjov en de Russsische president Jeltsin bemoedigend. “Ik kan wel zeggen dat hun antwoord enthousiast was”, zei Scowcroft. “Als de Sovjet-Unie reageert op dezelfde manier als Amerika reageert, dan kunnen we eindelijk, na veertig jaar, beginnen met het zetten van stappen naar beneden op de thermonucleaire ladder”, zei hij. WASHINGTON, 30 SEPT. De Amerikaanse minister van buitenlandse zaken James Baker heeft zaterdag meegedeeld in tegenstelling tot een aankondiging van de PLO niet van plan te zijn Faisal Husseini en Hanan Ashrawi, Palestijnse vertegenwoordigers uit bezet gebied, te ontmoeten. “Er is geen ontmoeting voorzien en er was geen ontmoeting voorzien”, zei hij, hoewel hij enkele dagen tevoren nog had laten doorschemeren dat zo'n bijeenkomst “mogelijk” was.

Israel heeft gewaarschuwd dat het niet zal meedoen aan een vredesconferentie over het Midden-Oosten als de PLO daarbij een belangrijke rol speelt. Husseini en Ashrawi, die formeel geen lid zijn van de PLO, hebben door hun - overigens niet officieel bevestigde - aanwezigheid bij de bijeenkomst van de Palestijnse Nationale Raad in Algiers overduidelijk gemaakt dat ze namens de PLO opereren. (AFP)